Yargıtay’dan ‘maske’ için kıymetli karar

Özgür CEBE Bolu’da maske takmadığı için Elif Nihan İşler’e bekçiler 392 lira idari para cezası kesti. İşler, karara itiraz edince Sulh Ceza …

By

Özgür CEBE

Bolu’da maske takmadığı için Elif Nihan İşler’e bekçiler 392 lira idari para cezası kesti. İşler, karara itiraz edince Sulh Ceza Hakimliği bayanı haklı bulup cezayı kaldırınca Adalet Bakanlığı kanun faydasına bozma istemiyle kararı Yargıtay’a taşıdı. Yargıtay 19. Ceza Dairesi de Türkiye’de 82 milyonu ilgilendiren iki kıymetli karara imza attı.

Birincisi, cezai süreç uyguladığı cadde ve ana arterlerde tıpkı yollarda radarla sürat denetimi yapıldığı üzere ikaz levhaları asılması gerektiği. İkincisi de cezayı polisin yazamayacağı, polisin ilgili kişi hakkında tutanak tutması gerektiği, para cezasının belirlenen tutanağa nazaran valilikçe uygulanabileceğine hükmedildi.

Ankara’da yaşayan Elif Nihan İşler dört ay evvel ailesini ziyarete gittiği Bolu’da maske takmadığı için mahalle bekçileri 392 lira para cezası kesti. İşler maske takmanın mecburî olduğunu bilmediğini, kendisine hiçbir ihtar yapılmadığını belirterek Sulh Ceza Hakimliğine itirazda bulundu. İtiraz kabul edilince bu defa Adalet Bakanlığı kanun yaranına bozma istemiyle kararı yüksek yargı organına taşıdı.

Maske yasağını delen kadın memur, ceza kesilince ağladı

“İTİRAZIN REDDİ GEREKİYORDU”

Yargıtay 19. Ceza Dairesi ise hepimizi yakından ilgilendiren emsal niteliğinde iki değerli karara imza attı. Yargıtay, kararı kaldıran Sulh Ceza Hakimliğinin, günlük üç maske takmanın vatandaşa maliyetli olduğu gerekçesiyle para cezasını kaldırmasının hiçbir bilimsel dataya dayanmayan soyut kıymetlendirme olduğunu ve itirazın reddi gerekirken, kabul kararının isabetsiz olduğunun altını çizdi.

VALİ BAŞKANLIĞINDA KARAR ALINABİLİR

Bolu Vilayet Hıfzısıhha Şurası kararında, maske takma zaruriliği bulunmadığı ve toplumsal devlet prensibi gereği devletin her vatandaşa günlük üç adet maske verme mecburiliği olduğu gerekçesiyle Sulh Ceza Hakimliğinin kesilen cezayı iptal etmesinin yanlışsız olmadığına hükmedildi. Yargıtay, iki değerli noktaya da dikkat çekti. Covid 19’un 2020 yılı Mart ayından bu yana tüm Türkiye’de bulaşıcı salgın hastalık olarak kabul edilen hadise olduğu, teneffüs yoluyla bulaşan bu hastalığın beşerden beşere geçmemesi için birçok değişik tedbir ve önlemin alındığına işaret edildi.

“AFİŞLE DUYURULMASI GEREKİR”

Yargıtay, genel sıhhati tehdit eden tehlikeli durumun önlenmesi için Valiler başkanlığında toplanan Hıfzıssıhha Meclisinin maske takma yükümlülüğü kararı alabileceğine vurgu yaptı. Bu kararların uygulanması vazifesinin Valilere verildiğine vurgu yapıldı. Lakin valilerin salgınla çaba kapsamında kendilerine verilen misyonu yerine getirirken, buna uymayanlar hakkında kabahatler kanununa nazaran idari para cezası uygulanacağına dair vilayet genelinde yaşayan vatandaşlara yoluna uygun biçimde ilan edip ana arterlerde afişlerle bunu duyurması gerektiği söz etti.

Bekçilerin yazdığı ‘maske cezası’ mahkemece iptal edildi

RADAR İKAZINA VURGU YAPILDI

Evrakta bu türlü bir ilanın yapıldığına dair bilgi ve evrak bulunmadığını kaydeden Yargıtay, otoyollarda radarla sürat denetimi yapıldığına dair ikaz levhaları asıldığı üzere salgınla gayrette kapsamında birebir ihtar levha ve afişlerinin asılması gerektiğini vurguladı.

POLİS TUTANAK MEBLAĞ CEZA YAZAMAZ

Yargıtay, polisin de maske takmayanlar hakkında idari para cezası kesemeyeceğini, polisin maske takmayan kişiyi belirleyip bunu tutanakla imza altına alarak vilayet valiliğine göndermesi gerektiğini, cezai sürecin valilik makamınca tesis edilebileceğinin altını çizdi. Kanunla verilen karar alma yetkisinin bir oburu tarafından kullanılamayacağı üzere diğerine zaman de edilemeyeceği bildirildi. Buyruğa karşıt davranış nedeniyle Elif Nihan İşler hakkında tutanak tutulup Valiliğe gönderilmesi gerekirken, bekçilerin direkt 392 lira cezai süreç tesis etmesinin adap ve yasaya ters olduğu kaydedildi.

ADALET BAKANLIĞI HAKLI BULUNDU KARAR BOZULDU

Yargıtay, Elif Nihan İşler’e ceza kesilen Caddede Bolu Valiliğince gerekli ihtar levhaları ve afişlerin asılmamış olması halinde cezanın ortadan kaldırılması gerektiğine hükmetti. Valilikçe yoluna uygun afişler ilan edilmiş olması halinde bu sefer idari para cezasının tutanak tutulmadan direkt kollukça kesilmiş olması halinde verilen cezanın tekrar ortadan kaldırılması gerektiğine karar verildi. Yargıtay, Sulh Ceza Hakimliğinin gerekli araştırma ve ilgili kurumlarla yazışma yapmadan, sübjektif kıymetlendirme ve yanılgılı münasebetlerle, para cezasının iptaline karar verdiğinden bu kararın Adalet Bakanlığının talebi doğrultusunda kanun faydasına bozulmasına gerektiğine hükmetti.

Bekçinin yazdığı cezayı mahkeme iptal etmişti, Valilik itiraz edecek

KARARA ŞERH DÜŞÜLDÜ: AÇIK BİR DÜZENLEME YOK

Karara muhalif kalan üyelerin karşı oy yazısında ise Anayasa’nın 13. hususu mucibince temel hak ve özgürlüklere ait önlemlerin kanunla düzenlenebileceği, lakin maske takma buyruğuna dair kanunlarda üstü örtülü yahut açıkça hiçbir düzenlemenin olmadığı vurgulandı. Şerh yazısında, maske takma önleminin emeli bakımından kamu faydasını bulunduğu lakin, idari sürecin yetki ögesi tarafıyla bu buyruğun sakat olduğu, zımni bir yetkinin varlığı varsayılsa bile açık yasal destekten mahrumluk sebebi ile bu önlemin idari para cezasıyla cezalandırılmasının mümkün olmadığı tabir edildi.

You may also like