Yargıtay’dan değişik ‘maske’ kararı: Polis ceza yazamaz

Özgür CEBE Bolu’da maske takmadığı için Elif Nihan İşler’e bekçiler 392 lira idari para cezası kesti. İşler, karara itiraz edince Sulh Ceza …

By

Özgür CEBE

Bolu’da maske takmadığı için Elif Nihan İşler’e bekçiler 392 lira idari para cezası kesti. İşler, karara itiraz edince Sulh Ceza Hakimliği bayanı haklı bulup cezayı kaldırınca Adalet Bakanlığı kanun faydasına bozma istemiyle kararı Yargıtay’a taşıdı. Yargıtay 19. Ceza Dairesi de Türkiye’de 82 milyonu ilgilendiren iki kıymetli karara imza attı.

Birincisi, cezai süreç uyguladığı cadde ve ana arterlerde tıpkı yollarda radarla sürat denetimi yapıldığı üzere ihtar levhaları asılması gerektiği. İkincisi de cezayı polisin yazamayacağı, polisin ilgili kişi hakkında tutanak tutması gerektiği, para cezasının belirlenen tutanağa nazaran valilikçe uygulanabileceğine hükmedildi.

Ankara’da yaşayan Elif Nihan İşler dört ay evvel ailesini ziyarete gittiği Bolu’da maske takmadığı için mahalle bekçileri 392 lira para cezası kesti. İşler maske takmanın mecburî olduğunu bilmediğini, kendisine hiçbir ikaz yapılmadığını belirterek Sulh Ceza Hakimliğine itirazda bulundu. İtiraz kabul edilince bu sefer Adalet Bakanlığı kanun yaranına bozma istemiyle kararı yüksek yargı organına taşıdı.

“İTİRAZIN REDDİ GEREKİYORDU”

Yargıtay 19. Ceza Dairesi ise hepimizi yakından ilgilendiren emsal niteliğinde iki kıymetli karara imza attı. Yargıtay, kararı kaldıran Sulh Ceza Hakimliğinin, günlük üç maske takmanın vatandaşa maliyetli olduğu gerekçesiyle para cezasını kaldırmasının hiçbir bilimsel bilgiye dayanmayan soyut kıymetlendirme olduğunu ve itirazın reddi gerekirken, kabul kararının isabetsiz olduğunun altını çizdi.

VALİ BAŞKANLIĞINDA KARAR ALINABİLİR

Bolu Vilayet Hıfzısıhha Şurası kararında, maske takma mecburiliği bulunmadığı ve toplumsal devlet unsuru gereği devletin her vatandaşa günlük üç adet maske verme zaruriliği olduğu gerekçesiyle Sulh Ceza Hakimliğinin kesilen cezayı iptal etmesinin hakikat olmadığına hükmedildi. Yargıtay, iki değerli noktaya da dikkat çekti. Covid 19’un 2020 yılı Mart ayından bu yana tüm Türkiye’de bulaşıcı salgın hastalık olarak kabul edilen olay olduğu, teneffüs yoluyla bulaşan bu hastalığın beşerden beşere geçmemesi için birçok değişik tedbir ve önlemin alındığına işaret edildi.

“AFİŞLE DUYURULMASI GEREKİR”

Yargıtay, genel sıhhati tehdit eden tehlikeli durumun önlenmesi için Valiler başkanlığında toplanan Hıfzıssıhha Meclisinin maske takma yükümlülüğü kararı alabileceğine vurgu yaptı. Bu kararların uygulanması misyonunun Valilere verildiğine vurgu yapıldı. Lakin valilerin salgınla uğraş kapsamında kendilerine verilen vazifesi yerine getirirken, buna uymayanlar hakkında kabahatler kanununa nazaran idari para cezası uygulanacağına dair vilayet genelinde yaşayan vatandaşlara metoduna uygun biçimde ilan edip ana arterlerde afişlerle bunu duyurması gerektiği söz etti.

RADAR İHTARINA VURGU YAPILDI

Evrakta bu türlü bir ilanın yapıldığına dair bilgi ve doküman bulunmadığını kaydeden Yargıtay, otoyollarda radarla sürat denetimi yapıldığına dair ikaz levhaları asıldığı üzere salgınla uğraşta kapsamında tıpkı ikaz levha ve afişlerinin asılması gerektiğini vurguladı.

POLİS TUTANAK MEBLAĞ CEZA YAZAMAZ

Yargıtay, polisin de maske takmayanlar hakkında idari para cezası kesemeyeceğini, polisin maske takmayan kişiyi belirleyip bunu tutanakla imza altına alarak vilayet valiliğine göndermesi gerektiğini, cezai sürecin valilik makamınca tesis edilebileceğinin altını çizdi. Kanunla verilen karar alma yetkisinin bir diğeri tarafından kullanılamayacağı üzere diğerine periyot de edilemeyeceği bildirildi. Buyruğa alışılmamış davranış nedeniyle Elif Nihan İşler hakkında tutanak tutulup Valiliğe gönderilmesi gerekirken, bekçilerin direkt 392 lira cezai süreç tesis etmesinin yol ve yasaya muhalif olduğu kaydedildi.

ADALET BAKANLIĞI HAKLI BULUNDU KARAR BOZULDU

Yargıtay, Elif Nihan İşler’e ceza kesilen Caddede Bolu Valiliğince gerekli ihtar levhaları ve afişlerin asılmamış olması halinde cezanın ortadan kaldırılması gerektiğine hükmetti. Valilikçe adabına uygun afişler ilan edilmiş olması halinde bu sefer idari para cezasının tutanak tutulmadan direkt kollukça kesilmiş olması halinde verilen cezanın tekrar ortadan kaldırılması gerektiğine karar verildi. Yargıtay, Sulh Ceza Hakimliğinin gerekli araştırma ve ilgili kurumlarla yazışma yapmadan, sübjektif kıymetlendirme ve yanılgılı münasebetlerle, para cezasının iptaline karar verdiğinden bu kararın Adalet Bakanlığının talebi doğrultusunda kanun faydasına bozulmasına gerektiğine hükmetti.

KARARA ŞERH DÜŞÜLDÜ: AÇIK BİR DÜZENLEME YOK

Karara muhalif kalan üyelerin karşı oy yazısında ise Anayasa’nın 13. unsuru mucibince temel hak ve özgürlüklere ait önlemlerin kanunla düzenlenebileceği, lakin maske takma buyruğuna dair kanunlarda üstü örtülü yahut açıkça hiçbir düzenlemenin olmadığı vurgulandı. Şerh yazısında, maske takma önleminin hedefi bakımından kamu faydasını bulunduğu lakin, idari sürecin yetki ögesi tarafıyla bu buyruğun sakat olduğu, zımni bir yetkinin varlığı varsayılsa bile açık yasal destekten mahrumluk sebebi ile bu önlemin idari para cezasıyla cezalandırılmasının mümkün olmadığı söz edildi.

You may also like