Verem, dünyada her yıl 1,5 milyon can alıyor

Türkiye Teneffüs Araştırmaları Derneği (TÜSAD) Tüberküloz Çalışma Kümesi Lideri Doç. Dr. Dursun Tatar, dünya genelinde her yıl yaklaşık 10 …

By

Türkiye Teneffüs Araştırmaları Derneği (TÜSAD) Tüberküloz Çalışma Kümesi Lideri Doç. Dr. Dursun Tatar, dünya genelinde her yıl yaklaşık 10 milyon kişinin verem hastalığına yakalandığını ve 1,5 milyon insanın da veremden hayatını kaybettiğini belirterek, “Verem hastalığı, dünyada enfeksiyon nedenli ölümlerin tepesinde yer almaktadır.” dedi.

Doç. Dr. Tatar, Verem Eğitimi ve Farkındalık Haftası münasebetiyle AA muhabirine yaptığı açıklamada, halk ortasında verem olarak da bilinen tüberkülozun, insanlık tarihinin en eski hastalıklarından biri olduğunu söyledi. Tatar, insanlık tarihi boyunca vakit zaman salgınlara yol açan, ölümcül seyreden, halk ortasında “ince hastalık” olarak da bilinen vereme neden olan mikrobun keşfedilmesinin akabinde hastalığın teşhis ve tedavisinin önünün açıldığını aktardı.

Tatar, 1940’lı yıllarda tüberküloz mikrobunu öldüren ilaçların bulunduğunu söz ederek, hastalığın etkeninin bilinmesine ve son 60 yıldır tedavi edilebilir ve korunabilir olmasına rağmen hala dünyada en yaygın ve ölümcül bulaşıcı hastalıklardan biri olma özelliğini taşıdığını söyledi.

Dünya Sıhhat Örgütü yeni datalarına nazaran günümüzde, dünya nüfusunun dörtte birinin bedeninde verem mikrobu taşıdığını aktaran Tatar, “Dünya genelinde her yıl yaklaşık 10 milyon kişi verem hastalığına yakalanmakta ve 1,5 milyon insan veremden ölmektedir. Verem hastalığı, dünyada enfeksiyon nedenli ölümlerin tepesinde yer almaktadır. Ülkemizde 2017’de tüberküloz tanısı alan toplam hasta sayısı 12 bin 46’dır. Muvaffakiyetle yürütülen tüberküloz savaşı sonucu ülkemizde kayıtlı tüberküloz görülme sıklığında, son 10 yıldır yıllık ortalama yüzde 5 düşüş görülmektedir. 2005’te toplam 20 bin 535 hasta kaydedilmiş ve görülme sıklığı yüz binde 29,4 iken, 2017’de yüz binde 14,6’ya düşmüştür.” değerlendirmesinde bulundu.

Doç. Dr. Tatar, Türkiye’de tüberküloz denetiminde “Bin Yıl Kalkınma Hedefleri” ve “Tüberkülozu Durdurma Stratejisi Hedefleri”ne ulaşıldığını tabir etti.

Dursun Tatar, dünyada tüberküloz eliminasyonu konusunda belirlenmiş gaye olan 2050 yılına kadar, global tüberküloz insidansının milyonda teğin altına düşürülmesi tarafında çalışmaların sürat kesmeden sürdürüldüğünü söyledi.

– “Verem tedavi edilmezse hayatı tehdit edebilir”

Teneffüs yoluyla alınan verem mikrobunun verem enfeksiyonuna neden olduğunu, bunun bir hastalık durumu olmadığını lisana getiren Tatar, “Bu durum bedende verem basilinin sessiz durduğu ve adeta hapsedildiği bir durumdur. Enfekte olan şahısların yüzde 5’i, 1-2 yıl içinde etkin verem hastası olur, yüzde 5’inde ise verem mikrobu bedende sessiz olarak bekler. Beden direncinin düştüğü durumlarda, bedende beklemekte olan verem mikrobu çoğalarak verem hastalığına yol açar.” halinde konuştu.

Dursun Tatar, verem mikrobunun evvel bedene giriş yeri olan akciğerlerde yerleştiğini ancak kan ve lenf yoluyla tüm bedene dağıldığını belirterek, şu bilgileri verdi:

“Dolayısıyla hastalık en sık akciğerler olmak üzere tüm organları tutabilir. Tedavi edilmezse hayatı tehdit edebilir. Verem mikrobu bedene girdikten sonra yıllarca hastalık yapmadan akciğerlerde bekleyebilir. Bedeninde verem mikrobu taşıyanların yaklaşık yüzde 5-10’u daha sonraki yıllarda verem hastası olur. Verem hastalığı gelişiminde riskli kümeler; 5 yaş altındaki çocuklar, yaşlılar, HIV enfeksiyonu olan şahıslar, bağışıklığı baskılayan tedavi alan bireyler, silikoz, diabetes mellitus, kronik böbrek yetmezliği, lösemi, lenfoma, baş, boyun ve akciğer kanseri olanlar, ülkü beden tartısının yüzde 90’ından daha az kiloda olanlar, sigara içenler, ilaç bağımlılığı olanlar ve alkol kullananlardır. Bu hastalıkta en erken ve en sık belirti ise 2-3 haftadan uzun süren öksürük, ateş, gece terlemesi, iştahsızlık, kilo kaybı, yorgunluk, halsizlik, balgam çıkarma, kan tükürme, nefes darlığı, göğüs ve sırt ağrısıdır. 2-3 hafta ve daha uzun vadeli öksürük şikayeti olanlar en yakın sıhhat kuruluşuna başvurmalıdır. Tüberkülozdan korunmanın en tesirli yolu erken teşhis ve başarılı tedavidir.”

– “Tedavi olmayan bir hasta her yıl yaklaşık 10-15 kişiyi enfekte edebilir”

Doç. Dr. Tatar veremin, tedavi görmemiş yahut tertipli tedavi görmeyen hastaların aksırma, öksürme ve konuşmaları sırasında havaya yayılan mikropların teneffüs yoluyla alınması sonucu bulaştığını anlatarak, “Verem hastaları, konuşma, öksürme ve hapşırma ile ortama verem mikrobu içeren damlacıklar yayarlar. Öksürme ve hapşırma sırasında ağızların mendille kapatılması, bulaşın önlenmesi için hayati değer taşır.” diye konuştu.

Verem mikrobunun, güneş görmeyen ortamlarda havada uzun müddet canlı kalabildiğini aktaran Tatar, güneşten gelen ultraviyole ışınlarının verem mikrobunu kısa müddette öldürdüğünü, bu nedenle hasta ve hasta temaslılarının, bulundukları ortamları sık sık havalandırması ve güneş alan odaları kullanması gerektiğini söyledi.

Tatar, verem teşhisinde en değerli tekniğin balgamda verem mikrobunun mikroskopla araştırılması olduğunu, tedavi olmayan bir verem hastasının her yıl yaklaşık 10-15 kişiyi enfekte ettiğini belirterek, şunları kaydetti:

“İlaçlarını tertipli kullanan hastalar, diğerlerine hastalık bulaştırmazlar. Verem tedavisinde kullanılan ilaçlar verem savaş dispanserlerinde fiyatsız olarak verilir. Verem hastaları ilaçlarını nizamlı olarak ve kâfi müddet (6-9 ay) kullanmazlarsa verem mikropları ilaçlara direnç kazanabilir. Dirençli verem hastalarının tedavisi daha uzun sürer (18-24 ay), daha fazla ilaç kullanmak zorunda kalırlar ve maalesef bazen hasta kaybedilebilir. Tedaviyi reddeden bir hasta için hayati tehlike vardır. Bu hastalar toplum sıhhatini da tehdit eder. Tedavisiz hasta etrafındakilere verem mikrobunu saçmaya devam eder.”

Doç. Dr. Dursun Tatar, önlenebilir ve tedavi edilebilir olan verem hastalığından korkulmaması gerektiğini belirterek, şu tekliflerde bulundu:

“Uzamış öksürük üzere uyumlu sıhhat şikayetlerimiz yahut hasta bireyle temas hikayemiz varsa gecikmeden sıhhat kuruluşuna başvuralım. Korunma önlemlerimizi alalım. Ellerimizi sık yıkayalım, sabun ve su ile en az 20 saniye. Asla sigara içmeyelim, içirmeyelim ve sigara içenin yanında durmayalım. Bulunduğumuz ortamı sıkça havalandıralım. İstikrarlı ve nizamlı beslenelim. Verem hastası isek ilaçlarımızı vaktinde, sistemli ve kâfi müddet kullanalım. Koronavirüs salgını nedeniyle sıkıntı günler yaşamaya devam ettiğimiz bu günlerde, emsal hijyen önlemleri ile kendimizi, sevdiklerimizi ve etrafımızı bulaşıcı hastalıklardan koruyabiliriz.”

You may also like