İstanbul’un tarihine dijital belgeleme

Vaniköy Camii geçtiğimiz ay çıkan yangında büyük hasar gördü. Yangın sonrası kültürel mirasın korunması tartışmaları yaşandı. İBB Kültür …

By

Vaniköy Camii geçtiğimiz ay çıkan yangında büyük hasar gördü. Yangın sonrası kültürel mirasın korunması tartışmaları yaşandı.

İBB Kültür Varlıkları Daire Başkanlığı, İstanbul Boğazı’ndaki 51 caminin dijital belgeleme çalışmalarının yapılması için harekete geçti.

Mescitler lazer tarama ve modelleme prosedürüyle dijital olarak belgeleniyor. Grupların Kuruçeşme’deki Tezkireci Osman Efendi Camii’ndeki çalışmalarını DHA görüntüledi. Sultan I. Mahmut’un tezkirecisi Osman Efendi tarafından 1740 yılında yaptırılan cami, lazer tarama ve modelleme sistemiyle kayıt altına alınıyor. Caminin dış cephesini 3D teknikle modelleniyor. Tarihi caminin ölçüleri de alınarak içeriden panoramik manzaralar elde edilecek.

“AFET RİSKİ İÇEREN YAPILARLA İLGİLİ MUHAKKAK BAŞLI TEDBİRLER ALMAK İSTEDİK”

İstanbul Boğazı’ndaki 51 adet tarihi yalı mescitten 10 adedinin rastgele bir şura onaylı projesinin olmadığını lisana getiren İBB Kültür Varlıkları Daire Lideri Oktay Özel, “4 tanesi de muhafaza konseyleri tarafından bugüne kadar tescillenmemiş. Geçtiğimiz günlerde olağan acı bir deneyimimiz oldu. Bir yangın sonucu tarihi Vaniköy Camii tahrip oldu önemli oranda. Ve acı bir gerçeği paylaşmak isterim sizlerle. Tarihi Vaniköy Camii şimdi 2020’nin Ocak ayında tescillenmişti ve projeleri de onaylı değildi. Doğal bu durum bizi üzen bir durum ve tarihi yapılar için çok güzelimize giden bir durum da değil. Biz İBB olarak bu stil tarihi nitelikte olup, afet riski içeren yapılarla ilgili belirli başlı tedbirler almak istedik. Bunlardan birincisi dijital belgeleme yöntemi” diye konuştu.

51 ADET CAMİNİN TAMAMINDA SÜRATLE, DİJİTAL BELGELEME YAPMAK İSTİYORUZ

Tarihi Tezkireci Osman Efendi Camii’nin dijital belgeleme yapılan yapılardan biri olduğunu anlatan Özel, “Tarihi Tezkireci Osman Efendi Camii’nin önündeyiz. 17’nci yüzyılın özel bir yapısı, fevkani bir yapı. Arkadaşlarımız dış cephesini 3D metotla modelliyorlar. Ayrıyeten ölçülerini alacaklar ve içeriden panoramik manzaralar elde edecekler. Biz bugüne kadar Boğaziçi’nde bu prosedürle, 10’a yakın tarihi camiyi modelledik. 51 adet caminin tamamında süratle, dijital belgeleme yapmak istiyoruz. Mülkiyet sahibi Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ve ilgili muhafaza konseyleriyle, bu evrakları paylaşacağız” tabirlerini kullandı.

“RESTORASYON DAHA EVVEL BELGELENMİŞ MUHAKKAK KURALLAR ÇERÇEVESİNDE YAPILIYOR”

Bu evrakların neye yaradığı ile ilgili ise Özel, şu sözlerle anlattı: “Bu kıymetli bir mevzu. Geçtiğimiz günlerde yok olmuş bir tarihi cami kelam konusu. Bu caminin yine rekonstrüksiyon prosedürüyle onarımının yapılması gerekiyor. Bu onarım da daha evvel belgelenmiş makul kurallar çerçevesinde yapılıyor. O caminin rölövesi, dijital belgeleme sonucu elde edilen projeler doğrultusunda yine inşası kelam konusu olacak. Hasebiyle bizim bugüne kadar bilhassa belgelenmemiş 10 cami özelinde yürüttüğümüz bir çalışma var. Süratle, o mescitlerin başına bir şey gelmeden, biz belgelemek istiyoruz. Arşivlerde bu dokümanların yerini almasını istiyoruz”

“TARİHİ YAPILARDA NİZAMLI DENETLEME FAALİYETLERİ GERÇEKLEŞTİRİLMELİ”

Tarihi yapılarda tertipli denetleme faaliyetleri yapılması gerektiğini de vurgulayan Özel, “Özellikle Boğaziçi’ndeki tarihi yapılarla ilgili. Vaniköy Camii’ndeki üzere yangınları tekrar yaşamamak için belirli başlı tedbirler almak gerekiyor. Bunlardan birincisi dijital belgeleme. Bir oburu de önleyici müdafaa kapsamında bu mescitlere küçük küçük müdahalelerle, din görevlilerin bazen âlâ niyetli bazen denetimsiz formda yapılar için risk oluşturacak elektrik, tesisat üzere standartlara ve projesine uygun olmayan kabloları taramak. Daha sonra o kabloları, adapsız uygulamaları yapıdan uzaklaştırmak üzere formüllerle bir faaliyete geçmek istiyoruz. Şu an teknik elemanlarımızca 51 mescitte ağır bir kıymetlendirme ve tarama faaliyetimiz yapılıyor. Önümüzdeki günlerde hazırlamış olacağımız raporu hem yetkili kurumlarla, hem kamuoyu ile paylaşacağız. Natürel birinci küme dediğimiz, çok değerli tarihi niteliği olan, bizim insanlık mirası ismine gözbebeğimiz üzere bakmamız gereken çok değerli tarihi yapılarımız var. Bunlardan en kıymetlileri kara surları, bütün İstanbul surları, tarihi mescitlerimiz. Bunlar için biz belgeleme çalışmalarımızı daha geniş bir çerçevede kıymetlendirmek istiyoruz. İstanbul’da belgelenmemiş hiçbir tarihi yapının kalmasını istemiyoruz. Bu tarihi alanlarda, bilhassa Boğaziçi’ndeki ahşap yüklü tarihi mescitlerde, tertipli bir denetleme faaliyeti yürütmemiz gerekiyor. Bilhassa biz, mülkiyet sahibi kurumlar, müdafaa şuraları tarafından tertipli halde muhalif uygulamalar denetlenmeli” dedi.

You may also like