Toby Moffett: Biden, Türkiye’nin kıymetini çok uygun biliyor

ABD Kongresi eski üyesi Toby Moffett, Türkiye’nin ABD için çok kıymetli olduğunu ve Demokrat aday Joe Biden’ın bu durumu çok güzel bildiğini …

By

ABD Kongresi eski üyesi Toby Moffett, Türkiye’nin ABD için çok kıymetli olduğunu ve Demokrat aday Joe Biden’ın bu durumu çok güzel bildiğini belirterek, “Biden’ı uzun vakittir tanıyorum. Kendisi bu ilgilere çok kıymet verir. Eminim, mümkün olan en kısa müddette müttefiklerimizle ABD’yi bir ortaya getirecektir.” dedi.

Dış Ekonomik Bağlar Heyeti (DEİK) Türkiye-ABD İş Kurulu (TAİK) tarafından çevrim içi olarak “ABD Seçim Değerlendirmesi: Türkiye ve ABD’yi Neler Bekliyor?” aktifliği düzenlendi.

Gazeteci Cüneyt Özdemir’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen aktifliğe; TAİK Lideri Mehmet Ali Yalçındağ, ABD eski Senatörü David Vitter, ABD Kongresi eski üyesi Vin Weber, ABD Kongresi eski üyesi Toby Moffett ve ABD İç Güvenlik Bakanlığı Kıdemli Danışmanı Haris Tarin’in ortalarında bulunduğu çok sayıda isim katıldı.

– “ABD seçimleri, Türkiye’de hiç bu kadar yakından takip edilmedi”

TAİK Lideri Mehmet Ali Yalçındağ aktiflikte yaptığı konuşmada, Türkiye idaresinin Trump idaresiyle uygun ilgi içinde olduğu, Biden ile yeterli bağ içine giremeyeceği biçiminde bir ön algı oluşturulduğunu söyledi.

ABD seçimlerinin Türkiye’de hiç bu kadar yakından takip edilmediğine dikkati çeken Yalçındağ, şunları kaydetti:

“Türkiye, her istenileni yapan bir ülke değil. Bu olmayınca ABD vakit zaman bozuluyor. Birtakım askeri ve siyasi bahislerde her şey yeterli gitmiyor. Hepimiz bunu biliyoruz. Siyaseti, diplomasiyi, Türkiye’nin ehemmiyetini biliyor olması nedeniyle hiç görmedik birinin ABD lideri olması yerine Biden’ın olmasını bir iş adamı olarak tercih ediyorum.

Bizim vazifemiz ticari diplomasi. Trump hükümetiyle yeterli bir alaka kurduk. Baktık ki Trump bir iş adamı ve siyasetten gelmiyor. ABD’nin Ticaret Bakanı da bir iş adamıydı. Bir iş adamı üzere yaklaştık. Mektuplar yazdık, araştırmalar yaptık ve bizi çok ciddiye aldılar. Bu türlü bir münasebet kurduk. İki ülke ortasında ticaret gelişsin diye uğraşıyoruz.”

– “Türkiye, ABD için çok önemli”

ABD Kongresi eski üyesi Toby Moffett ise ABD ve Türkiye ortasında birtakım zorlukların kelam konusu olduğunu belirterek, “Herkes biliyor ki ABD’de siyasi bir aktör kelam konusu. Kimi vakit bu durum ikili bağlarda Türkiye’nin aleyhine olabiliyor. Bu bilinen bir gerçek.” değerlendirmesinde bulundu.

Toby Moffett, şöyle devam etti:

“Türkiye, ABD için çok değerli. Sağlam ilgi kurulmayacak bir ülke değil. Biden bu durumu çok daha uygun biliyor. Biden’ı uzun vakittir tanıyorum. Kendisi bu ilgilere çok bedel verir. ABD’nin dünyada oynadığı role de büyük değer verir.

Trump’ın görüşü ise biraz daha tek taraflı ve ABD’nin yalnızlaşmasına hakikat giden bir görüş. Biden ise çok uluslu bir bakış açısında sahip. Eminim Biden, mümkün olan en kısa müddette müttefiklerimizle ABD’yi bir ortaya getirecektir. Öte yandan Biden, Türkiye’nin Afrika’daki rolünü de anlayacaktır ve bunu iki ülkeye yararı olacak formda daha da yükseğe çıkarmaya çalışacaktır.”

ABD eski Senatörü David Vitter de ABD’de Senatoda Cumhuriyetçilerin tartısını muhafazasının beklendiğini aktararak, “Bu çok önemli bir faktör. Bu durum, Demokrat Partinin zorlayacağı bütün senaryoları frenleme manasına geliyor.” dedi.

Vitter, Türkiye’nin de ortalarında bulunduğu bütün ülkelerin, hem Demokratlarla hem Cumhuriyetçilerle uzun vadede sağlam ve müspet alakalar tesis etmek durumunda olduğunu vurgulayarak, şu değerlendirmede bulundu:

“Eğer Biden Lider seçilirse bilhassa dış siyaset konusunda büyük değişiklikler olacaktır. Biden idaresi Türkiye’ye karşı daha güçlü bir konum sergileyecek. Son 10 yıllık devirde ABD-Türkiye ilgilerinde kayda bedel zorluklar yaşandı ve bunlar birtakım problemlere sebep oldu. 15 yıl öncesindeki kadar sağlam bir bağ yok.

Trump bu negatif dönüşleri biraz yönetim etti. Örneğin, S400’ler konusunda bürokratlar Türkiye’ye karşı birçok yaptırım tavsiyesinde bulunmuştu, bu gerçekleşmedi. Biden, bu durumu daha az yönetim eder ve daha fazla tansiyon kelam konusu olabilir.”

– “Orta Doğu ile ilgili yaklaşımlarda temel bir değişim olacak”

ABD İç Güvenlik Bakanlığı Kıdemli Danışmanı Haris Tarin ise Biden ile birlikte Orta Doğu ile ilgili yaklaşımlarda temel bir değişim olacağını ileri sürerek, “Potansiyel Biden idaresi, İran mutabakatıyla ilgilenecektir. Yalnızca İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ve başka aktörlerle çalışmakla yetinmeyecek, Filistin’i de sürece dahil edecektir.” tabirlerini kullandı.

Bir ABD hükümetinin rastgele bir formda bir NATO müttefiğinin hükümetini sabote etmeyeceğinin altını çizen Tarin, “Biden’ın bir geçmişi var, yeni bir siyasi oyuncu değil. Türkiye-ABD alakalarının çok kuvvetli olduğu devirde Obama hükümetinde Lider Yardımcılığı yaptı. ABD-Türkiye bağlantıları açısından temel bir değişiklik olmayacaktır.” diye konuştu.

ABD Kongresi eski üyesi Vin Weber de Biden’ın Lider olmasını beklediğini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

“Trump’ın tesiri Cumhuriyetçi Partide devam edecek. Kendisi çok tanınan. Beşerler, ‘Trump bu seçimi kaybederse 4 yıl sonra tekrar lider adayı olur’ diyorlar. Trump’ın destekçileri kendisine çok sadık. Kimse kendisine parti başkanlığı için meydan okuyamaz.

Öte yandan Biden, Türkiye ile münasebetlere biraz daha sert yaklaşacaktır lakin fazla ziyan veremez. Türkiye, NATO’nun bir modülü. Tahminen gergin ancak bu münasebet devam ediyor. Biden, NATO üzere çok uluslu tertiplere bağlılık gösteriyor. Ayrıyeten Biden, Türkiye-ABD münasebetlerine ziyan vermeye kalkarsa, kongredeki Cumhuriyetçiler fren yapacak. Biden kazanırsa çok büyük bir olay olmaz. Yalnızca Türkiye’ye yumuşak yaklaşmak biraz sıkıntı olabilir.”

You may also like