Süresiz kontratlı işçi yazgısına terk edilmiş durumda

Kontratlı işçi, problemler ya da eşit işe farklı statü ve farklı fiyat Bu köşede kaleme aldığımız “Kadrolu ve kontratlı işçi ortasındaki …

By

Kontratlı işçi, problemler ya da eşit işe farklı statü ve farklı fiyat

Bu köşede kaleme aldığımız “Kadrolu ve kontratlı işçi ortasındaki farklar ve düşündürdükleri” başlıklı yazımız sonrasında bize gelen bildiriler kontratlı işçinin çok büyük meseleleri olduğunu görmüş olduk. Aşağıda yer verdiğimiz okuyucu bildirisinde da görüleceği üzere, yaşanan meseleleri ve birebir işi yapan lakin farklı fiyatlar alan ve farklı statülerde bulunan çalışanı göreceğiz.

Eşit iş, farklı statü ve farklı fiyat

Kamu kurumlarının belli bölgelerde işçi istihdamında yaşadığı meseleler beraberinde bir arayışı getirmiştir. İşi kolaydan çözmek için çakılı durum oluşturmak birinci akla gelen pratik bir tahlildi. Lakin, ilerleyen vakit diliminde bu formülün birçok sorunu ve dramı beraberinde getirdiği görüldü.

Bu çerçeveden bakıldığında eşit işe eşit fiyat hem kamuda hem de özel kesimde her vakit arzulanan bir uygulama olmuştur. Hal bu türlü iken birebir işi yapıp ta hem farklı fiyat hem de farklı çalışma kurallarına sahip işçisi görünce eşit işe eşit fiyatı nasıl sağlayacağımızı düşünmeden edemiyoruz. Hatta birebir teşkilatta görülen bu çeşit ayrımlar çalışma barışını da zedeler hale gelmiştir. Demek ki ayaküstü ve günü kurtarmaya yönelik tahliller diğer sıkıntılara yol açıyormuş.

Kontratlı işçi istihdamındaki 31 farklı mevzuat ve düşündürdükleri

Kontratlı işçi istihdamındaki dağınıklığı ve baş karışıklığını herhalde 31 farklı mevzuat kadar daha hoş hiçbir şey açıklayamaz. Bir de bu mevzuattın içindeki farklı unsurlarla düzenlenen kontratlı işçi istihdamını hesaba katarsak husus daha uygun anlaşılacaktır.

Dağınık haldeki mevzuatın gözden geçirilerek evvel mevzuatın tekleştirilmesi daha sonra da uygulamadaki aksaklıkların tahlili epey kıymet arz ediyor. Bu nedenle, kamu işçi istihdam stratejisinin olmayışı herhalde ortaya çıkan sıkıntıların temelinde yatmaktadır. Bir tarafta 1978 tarihli Kontratlı İşçi Çalıştırılmasına Ait Asıllar, başka tarafta ise yaklaşık 31 değişik kontratlı işçi mevzuatı. Kaldı ki tıpkı mevzuatın değişik hususlarındaki düzenlemeleri ise 31 değişik mevzuatın içinde saymıyoruz. Sistem adeta dağılmış ve lime lime olmuştur. Üstüne üstlük bir de kontratlı çalışanın sahipsizlik algısı güzelce meseleleri devleştirmektedir. Kimileri yarayı kaşıdığımı düşünebilir lakin bırakın yarayı kaşımayı yara esasen kanıyor ve vaktinde müdahale olmazsa uzuv kaybı yaşanacak.

Birebir misyon üç farklı statüdeki çalışanla yapılıyor

Sıkıntısı en düzgün sıkıntı sahibi anlatırmış mucibinden hareket ederek bir sözleşmelinin bize göndermiş olduğu e-mailden yola çıkarak yaşanan sıkıntıları açıklamaya çalışacağız.

Bu bağlamda, yalnızca Diyanet İşleri Başkanlığı’nda çalışan kontratlı çalışanın yaşamış olduğu problemleri bilginize sunacağım. Diğer kontratlı işçilerin de emsal problemleri yaşadığını varsayım etmek için müneccim olmaya gerek yoktur herhalde.

Okuyucumuz diyor ki, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde vazife yapan (Din Hizmetleri Sınıfı olarak) işçi takımlı, kontratlı ve 3+1 kontratlı olarak 3 kısma bölündük.

2013 yılından evvelkiler takımlı memur statüsünde vazife yapıyorlar. 2014 – 2018 ortası misyona başlamış olanlar süresiz kontratlı. 2019’dan sonra işe başlayan ve başlayacak olanlar ise 3+1 kontratlı yani 3 sene sonra takımlı. Ortada kalan 2014-2018 ortası işe başlamış olan 18.000 kişi ise süresiz kontratlı, yazgısına terk edilmiş ne olacağını bilemeyen değindiğiniz üzere hiçbir özlük hakkı olmayan, yükselme imtihanlarına başvuramayan, kısaca hayal bile kuramadan, önünü görmeden çalışan süresiz kontratlı çalışanlar olarak nitekim çok dertli bir durumla karşı karşıyayız.

Vazife yerleri A, B, C ve D olarak dört kümeye ayrılmıştır

Şöyle ki din hizmetleri sınıfında vazife yapan işçinin misyon yapacağı mescitler A, B, C ve D kümesi olarak 4 sınıfa ayrılmış durumdadır. D kümesi en alt sınıf köy ve mezra camileridir.

Takımlı işçi 3 sene çalışma ve müktesep puanı toplamak kaidesiyle bir üst sınıf olan C kümesi mescide, 5 seneyi tamamladığı ve müktesep puanı toplamak kaidesiyle bir üst sınıf olan B kümesi mescide, 8 sene vazife ve müktesep kaidesini karşıladığı taktirde A sınıf bir mescide geçme hakkına sahiptir.

Lakin bu kurumda yaklaşık 7 yıldır kontratlı olarak çalışan işçinin bu türlü bir hakkı yoktur. Kontratlı işçi kaç sene vazife yaparsa yapsın ne kadar müktesep puanı toplamış olursa olsun D kümesi köy mescitlerinden öbür yerde vazife yapma yahut tercih etme hakkı tanınmamaktadır.

Biz de günahsız bir soru soralım. Din birebir ve dini bilgi muhtaçlığı da varlıklı, yoksul, köylü, kentli ayrımı olmadan inanan her Müslüman için birebir olduğuna nazaran A, B, C ve D kümesi ayrımının herhalde bir izahı olsa gerektir.

Kontratlı işçi açılan imtihanlara giremiyor

Türkiye genelinde her ay açılan boş cami imtihanlarına takımlı işçi her ay istediği vilayet ve ilçe olmak üzere müracaat yapabiliyorken, kontratlı çalışana boş mescitler için müracaat hakkı tanınmamaktadır. Merkezlerdeki mescitler boş kalsa dahi kontratlı işçi tekrar de imtihana girerek bu mescitlerde vazife alamaz.

Takımlı işçi her türlü yükselme imtihanlarına müracaat yapabiliyorken, kontratlı işçi ne kadar eğitimli ve donanımlı olsa dahi yükselme imtihanlarına başvuramamaktadır.

Takımlı işçi unvan değişikliği yapabiliyorken, (İmamlıktan Müezzinliğe yahut Kur’an Kursu öğreticisi, şef, murakıp, data hazırlama ve denetim işletmeni, hademe vb.) kontratlı işçi doktora dahi yapmış olsa hiçbir unvana başvuramıyor.

Tıpkı misyonu yapan takımlı çalışandan 400-600 TL daha düşük fiyat alıyor

Takımlı işçi, yurtdışı vazifeye gitmek için başvurabiliyorken, kontratlı işçi yurtdışı vazife için müracaat yapamıyor. Takımlı işçi çalıştığı yıllara nazaran kıdem derecesine nazaran maaş alabiliyorken, kontratlı işçi kaç sene misyon yaparsa yapsın kıdem derece üzere hakları olmadığından, birebir misyonu yaptığı kadroludan eğitim, evlilik ve çocuk sayısı bakımından farklı olmakla bir arada yaklaşık 400-600 TL daha düşük maaşla çalışıyor.

Bunların içinde en can alıcı ve can yakıcı olanı ise takdir edersiniz ki kontratlı işçi ne kadar eğitimli ve donanımlı olursa olsun, köy mescitlerinden öteki bir yerde vazife yapma hakkı verilmemesidir. İnanın binlerce İmam arkadaşımızın körelmesine sebep olmaktadır.

Son olarak şunu da belirtmek isterim ki, 2014 yılından sonra Diyanet İşleri Başkanlığı’na takımlı işçi alınmadığı için, merkezi yerlerde yani nüfusun ağır olduğu bölgelerde İmam ve müezzin zahmeti yaşanıyorken, 2014-2018 ortası bu kurumda işe başlamış kontratlı işçi nüfusun olmadığı kırsal alanlarda mahpus edilmiş bir vaziyette kendisine verilecek hakkı beklemektedir.

Emsal problemler öbür kontratlı işçi için de geçerlidir

Diyanet İşleri Başkanlığı’nda süresiz kontratlı işçinin sıkıntıları kendi kalemlerinden dinledik. Biz yalnızca meseleleri bir nizama koyduk ve sistematize ettik. Biliyoruz ki çok sayıda kontratlı işçinin de misal ve daha dramatik öyküleri vardır. Hoş öyküler dinlediğimiz günler dileklerimle.

You may also like