Fransa’nın Türkiye hasımlığı Macron’a mahsus değil

10-11 Aralık’ta Brüksel’de düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Başkanlar Tepesi’nde bir defa daha görüldüğü üzere, Fransa Türkiye tersliği siyasetini …

By

10-11 Aralık’ta Brüksel’de düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Başkanlar Tepesi’nde bir defa daha görüldüğü üzere, Fransa Türkiye tersliği siyasetini AB içinde bölünmelere yol açtığı halde inatla sürdürüyor. Le Monde’un bahisle ilgili “Bölünmüş 27’ler Türkiye’ye karşı minimal yaptırımlar kabul etti” başlıklı haberinin spotunda, “Erdoğan rejimine” karşı daha ağır tedbirlerin “Almanya’nın isteğiyle ileri bir tarihe ertelendiği” tabiri yer alıyor. Macaristan ve Bulgaristan’ın Ankara ile uygun ticari ilgilerini tehlikeye atmak istemediği, İspanya, İtalya ve Malta’nın da tıpkı münasebetle Almanya ile birlikte “ihtiyatlı” bir tavır izlediği belirtilen haberde, “Erdoğan’ın belalısı” olarak tanımlanan Fransa’nın ise “Yunanistan ve Kıbrıs’ın (GKRY) egemenlik ve istikrarını savunduğu”, ayrıyeten “Türkiye’nin Libya, Orta Doğu ve Karabağ’da istikrarsızlığa neden olan rolüne” dikkat çektiği vurgulanıyor.

Anadolu Ajansı Podcast . Fransa’nın Türkiye hasımlığı Macron’a mahsus değil

Fransa’nın çelişkileri

Fransa’nın Emmanuel Macron’un cumhurbaşkanlığı devrinde tepe yapan, Le Monde’un da ima ettiği bu Türkiye aksiliği siyaseti çelişkilerle dolu olduğu kadar Ankara tarafından kabulü mümkün olmayan konular içeriyor. Birincisi, kuşku yok ki Yunanistan’la yaşanagelen ve on yıllardır çözülemeyen meselelerde Fransa’nın Kıbrıs da dahil egemenlik haklarımıza karşı Atina’dan yana tartı koyarak taraf olması. Fransa, son tepede de olduğu üzere, bir müddettir 27’leri de peşinden sürükleyerek Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in övündüğü üzere Türk-Yunan problemlerini AB-Türkiye problemlerine dönüştürmeye çalışıyor.

Lakin kabul etmek gerekir ki bu siyasetin, yalnızca AB içinde bölünmelere yol açtığı için değil, Türk-Yunan meselelerinin temelinde büyük ölçüde egemenlik sıkıntıları yattığı için muvaffakiyet talihi bulunmuyor. Fransa, Türkiye’nin Ege’de ve Kıbrıs’ta egemenlik haklarını savunmasını her ne kadar on yıldır imajı karalanan Cumhurbaşkanı Erdoğan’a mal etse de bu meselelerin bugüne kadar Türkiye’de kim iktidar olursa olsun devam ettiği, bundan sonra da edeceği yadsınamaz bir gerçek. Ne Fransa ne de AB’nin göstereceği sopayla ya da uzatacağı havuçlarla Türkiye’yi egemenlik haklarını savunmaktan vazgeçirmesi mümkün değil. AB, bildirisinde yer aldığı üzere, bu mevzuyu yeni ABD idaresi ile eşgüdüm içinde ele alsa, daha açık bir tabirle Cuma günü Senato’da ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Çaba Etme Yasası (CAATSA) çerçevesinde Türkiye’ye yaptırım kararını onayan ABD’yi de bu denkleme soksa bile bu durum değişmeyecek.

Fransa’nın bir öteki çelişkisi, Ankara’nın Libya’da istikrarsızlığa neden olduğunu sav ettiği rolü. Macron Türkiye’yi Birleşmiş Miletler’in (BM) Libya’ya silah ambargosunu delmekle suçluyor. Ancak es geçtiği konu Türkiye’nin BM tarafından tanınmış olan Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin (UMH) savunmasına katkıda bulunuyor olması. Fransa ise bu çıkışıyla UMH’yi, karşısında yer alan darbeci General Halife Hafter’in güçleriyle birebir kefeye koyarak güç duruma düşürüyor. Pekala lakin neden? UMH Akdeniz’de Türkiye ile deniz yetki alanlarını belirleyen, Libya’nın da çıkarına olan bir mutabakata imza koyduğu için mi?

Fransa ile yaşanan bir öbür sorun, Paris’in Suriye’nin kuzeyinde, Türkiye hudutları boyunca kurulmak istenen PKK koridoruna ABD ile birlikte hareket ederek açık dayanak vermesidir ki bu pekala direkt Türkiye’nin toprak bütünlüğüne yönelik taarruzlara göz yummak manası taşıyor. Cumhurbaşkanı Emmanunel Macron’un yeri geldikçe söz ettiği üzere, PKK bir terör örgütü, fakat Suriye’deki kolu PYD/YPG’nin hakimiyetindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDG) dayanak verilmesi gereken özgürlük savaşçıları mıdır?

Gelin görün ki SDG, ABD’nin olduğu üzere, Fransa’nın da gerçek müttefiki; Türkiye’nin hudutları boyunca bağımsız yahut özerk bir PKK koridoru oluşturulmasını engellemek için yaptığı operasyonlar sonucunda Suriye’nin kuzeyindeki bölgeleri denetim altına alması “Kuzey Suriye’nin işgali” olarak tabir ediliyor. Sonuç olarak Macron için Suriye’de istikrarsızlığa yol açan aksiyonlar ne Suriye’nin toprak bütünlüğüne muhalif olarak doğu bölgelerinin ABD şemsiyesi altında işgali, ne de SDG’ye otonom yahut bağımsız devlet kurdurulması için yapılan aksiyonlar. Türkiye’nin Suriye’de statükoyu müdafaaya, topraklarına mülteci akımını durdurmaya, ayrıyeten kendi güvenliğini sağlamaya yönelik hareketleri -Paris artık nasıl bir istikrar arıyorsa- istikrarsızlığa yol açıyor!

Fransa’nın son çelişkisi de Türkiye’nin Karabağ meselesinin tahlilinde oynadığı memleketler arası hukuka uygun rolü “istikrarsızlığa neden olan rollerinin” ortasında sayması. Komşusunun topraklarını 30 yıla yakın bir müddet işgali altında tutan Ermenistan’ın yanında yer alan lakin Ermenistan’ın Azerbaycan önünde hezimete uğrayarak bu bölgeleri terk etmek zorunda kalması üzerine empatiden mahrum, son derece absürt reaksiyonlar veren bir Fransa var önümüzde. O denli ki Fransa, Versay Muahedesi akabinde devrin Başbakanı Raymond Poincarre’nin kararıyla işgal ettiği (1923) Almanya’nın Ruhr bölgesinden çekilirken bile bu kadar reaksiyon vermemişti.

Kabul etmek gerekir ki Senato’da yer alan beş siyasi kümenin altına imza koyduğu, Macron ve hükümetini güya aksi mümkünmüş üzere Karabağ’da hareketsiz kalmakla suçlayan, dahası Azerbaycan’ı “askeri saldırısından” dolayı kınayan ve Dağlık Karabağ’ın siyasi bağımsızlığını tanımaya çağıran bildiri aslında Türkiye aksiliği siyasetinin mimarının tek başına Macron olmadığını ortaya koyuyor.

Hollande’dan Macron’a tam takviye

AB Tepesi’nin başladığı 10 Aralık sabahı devlet televizyonu France 2’nin “Les 4 Verites” programına çıkan ve Caroline Roux’nun yönelttiği sorulara karşılık veren Fransa’nın bir evvelki sosyalist cumhurbaşkanı François Hollande, Macron ve hükümetinin Türkiye aksiliği siyasetine tam takviye verdi. Hollande, cumhurbaşkanımızın Macron’a yönelik Fransa’nın İslamofobi ve ırkçılıktan kangren olduğu mealindeki kelamlarını hatırlatan Bayan Roux’ya cevaben, “Türkiye cumhurbaşkanının aylardır bu türlü kelamları hatta aksiyonları de oldu. İşte Suriye’de, Ermenistan’da, Libya’da. Yunanistan’la ilgili olarak da. Türkiye bir NATO üyesi. Ben vazifedeyken de birçok defa lisana getirdiğim üzere, bir ittifak üyesinin cumhurbaşkanı öteki bir üye devlet lideri hakkında hakarette bulunursa farklı bir yere konulur (.) Bugün de AB önderler toplantısı var; oradan da Türkiye için yaptırımlar çıkacak (.)” tabirlerini kullandı.

Hollande’ın bir kısmını mealen aktardığımız kelamları Türkiye aksiliği siyasetine Yunanistan/Kıbrıs, Libya, Ermenistan ve Suriye boyutlarıyla katıldığını ortaya koyuyor. Kendisinin Zeytin Kısmı operasyonu sırasında Le Monde’a verdiği mülakatta, “Türkiye ne biçim NATO müttefiki, bizim öz müttefiklerimize (nos propres allies) saldırıyor” dediğini her vesileyle aktarıyoruz. Lakin terör örgütlerine insan zekasıyla alay edercesine böylesine açık dayanağın klasik Fransız dış siyasetinde yer aldığını söylemek pek mümkün değil. Tıpkı şey Fransa’nın Türk-Yunan problemlerine açıkça taraf olması konusunda da geçerli. Ermeni konusu diasporayla yakın bağlantıdaki Fransız siyasetçilerce öteden beri üstleniliyor olsa da Fransa’nın tekrar böylesine açık bir Türkiye husumetine yönelmesinin ya da bunu açığa çıkarmasının 11 Eylül’le başlayan ve düşman olarak komünizmin yerine İslam’ı koyan ABD kaynaklı Batı ideolojisinin eseri olduğunu kabul etmek gerekir.

Fransa özelinden bakıldığında, ikili ilgilerde 1999 Helsinki Doruğu ile esen olumlu havanın 11 Eylül’den sonra Le Pen cephesinden gelen İslam düşmanlığıyla bozulmaya başladığı, Sarkozy’nin cumhurbaşkanlığı yolundaki önlenemez yükselişiyle birlikte geliştiği ve sağ partilerin Türkiye’nin AB üyelik sürecini imtiyazlı üyelik teklifiyle adeta yok etmesiyle bugünkü problemli periyoda girildiği görülüyor. Sonuç olarak Türk-Fransız alakalarının, Fransa Türkiye’nin güvenlik ve refahını tehlikeye atan, egemenlik haklarını hiçe sayan siyasetinden vazgeçmediği ya da bu siyasetin hiç işe yaramadığını görmediği sürece düzelmeyeceği yadsınamaz bir gerçek.

Aslında ikili ilgilerin tam manasıyla düzelmesi yazıldığı kadar da kolay değil. Le Monde’un “Ankara Kafkas satranç tahtasında piyonlarını ileri sürüyor” başlıklı bir öteki haberinde kabul ettiği üzere, Kafkasya’da oyun dışında kalan Fransa’nın Türkiye tersliği siyaseti tümden iflas etse bile Türk-Fransız alakalarının hiçbir şey olmamış üzere bir çırpıda rayına oturması mümkün değil. Belleklere kazınan bu hasımlık siyaseti, Fransa’ya Türkiye’de duyulan güvensizliğin muhtemel olumsuz sonuçlarıyla birlikte birkaç nesil sürmesine yol açacak ne yazık ki.

You may also like