Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Güç Kaynak Garanti Dokümanı Yönetmeliği

YÖNETMELİK Güç Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASINDA YENİLENEBİLİR GÜÇ KAYNAK GARANTİ EVRAKI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ KISIM …

By

YÖNETMELİK

Güç Piyasası Düzenleme Kurumundan:

ELEKTRİK PİYASASINDA YENİLENEBİLİR GÜÇ

KAYNAK GARANTİ EVRAKI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ KISIM

Maksat, Kapsam, Destek, Tanımlar ve Kısaltmalar

Gaye

UNSUR 1 – (1) Bu Yönetmeliğin emeli; elektrik üretimi ve tüketiminde yenilenebilir güç kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması ve etrafın korunması maksatlarıyla tüketicilere tedarik edilen elektrik gücünün muhakkak bir ölçüsünün yahut oranının, lisans sahibi hukuksal bireyler tarafından yenilenebilir güç kaynaklarından üretildiğinin takip, ispat ve ifşa edilmesi ile tüketicilere yenilenebilir güç kaynaklarından üretilen elektrik gücünün belgelendirilmek suretiyle tedarik edilmesine imkan sağlayan bir yenilenebilir güç kaynak garanti sisteminin oluşturulması ve bu sistemin ayrım gözetmeyen, objektif, şeffaf bir biçimde işletilmesine ait metot ve asılları düzenlemektir.

Kapsam

HUSUS 2 – (1) Bu Yönetmelik; üretim ve tedarik lisansı sahibi hukukî bireylerin yenilenebilir güç kaynak garanti sistemine iştirakine ait kararları, yenilenebilir güç kaynak garanti sistemi ile organize yenilenebilir güç kaynak garanti piyasasının oluşturulması ve işletilmesine ait asılları, Piyasa İşletmecisinin misyon ve yetkileri ile lisans sahibi hükmî şahısların hak ve yükümlülüklerini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik, 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamındaki üreticileri kapsamaz.

Destek

HUSUS 3 – (1) Bu Yönetmelik; 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Güç Kaynaklarının Elektrik Gücü Üretimi Emelli Kullanımına Ait Kanunun 5 inci unsuru ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 11 inci hususuna dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

UNSUR 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Belgelendirilebilir üretim ölçüsü: Yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı elektrik gücü üretimi gerçekleştirilen lisanslı üretim tesislerine ilişkin ünite çıkışlarında PYS’de kayıtlı sayaç olması durumunda bu sayaçlar kullanılarak elde edilen, ünite çıkışlarında sayaç olmaması durumunda ise tesis ismine PYS’de kayıtlı sayaçlardan elde edilen uzlaştırmaya temel veriş ölçüsünü,

b) DUY: 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini,

c) Fatura devri: Bir takvim ayının birinci günü saat 00:00’da başlayıp birebir ayın son günü saat 24:00’da biten süreyi,

ç) Misyonlu tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin türel ayrıştırması kapsamında kurulan yahut son kaynak tedariki yükümlüsü olarak Konsey tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,

d) Hesap: Kayıt bilgi tabanında yer alan, YEK-G sistemine kayıtlı hukuksal kişi ismine oluşturulan; ihraç, transfer, itfa, ilga ve iptal edilen her bir YEK-G dokümanına ait tüm bilgiler ile YEK-G sisteminin işletimine ait gerekli öteki bilgileri koruma eden, sahibine tasarruflarındaki YEK-G dokümanına ait süreçleri gerçekleştirme ve izleme yetkisini veren elektronik kaydı,

e) Hesap sahibi: Kayıt bilgi tabanında ismine hesap açılan YEK-G sistem kullanıcılarını,

f) İfşa: Tedarikçiler tarafından, tüketicilere tedarik edilen elektrik gücünün belli bir ölçü yahut oranının, yenilenebilir güç kaynaklarından üretildiğinin ve YEK-G evrakı vasıtasıyla belgelendirildiğinin, fatura ve/veya beraberinde öteki bir bildirim aracı ile açıklanmasını,

g) İhraç: Kayıt bilgi tabanında yer alan hesap sahibi hukukî kişilik tarafından YEK-G dokümanı ihraç başvurusunu müteakiben, YEK-G sistem kullanıcılarına ilişkin belgelendirilebilir üretim ölçüsü dikkate alınarak YEK-G dokümanının Piyasa İşletmecisi tarafından elektronik bir evrak olarak düzenlenmesini,

ğ) İlga: Kayıt data tabanında yer alan hesapta bulunan bir YEK-G dokümanının üretim devri bitiş tarihinden itibaren 12 ay geçmesine karşın itfa edilmemiş olması sebebiyle, Piyasa İşletmecisi tarafından tekrar diğer bir hesaba transfer edilemeyecek formda elektronik olarak iptal sürecini,

h) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ait kanun, yönetmelik, bildirim, genelge, Şura kararları ve lisansları,

ı) İptal: Kayıt data tabanında yer alan hesapta bulunan bir YEK-G evrakının, ihraç ve transfer sürecinde oluşabilecek kusurlar ile YEK-G sisteminin işletilmesi kapsamında oluşabilecek öteki konular sebebiyle Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilecek iptal sürecini,

i) İtfa: Kayıt bilgi tabanında yer alan hesapta bulunan bir YEK-G dokümanının, belli bir yenilenebilir güç tüketimi ile ilişkilendirilip ifşa hedefiyle kullanılmak üzere, hesap sahiplerinin talebi doğrultusunda Piyasa İşletmecisi tarafından öbür bir hesaba transfer edilmesi engellenecek biçimde elektronik olarak sonlandırılması sürecini,

j) Kayıt data tabanı: Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistem kullanıcılarına ait olarak her bir hükmî bireye ilişkin oluşturulan kayıt bilgilerini, açılacak hesapları, belgelendirilebilir üretim ölçüsüne ait bilgileri, YEK-G evrakı içeriğine ait bilgileri ve YEK-G sisteminin işletilmesi kapsamında gerekli olabilecek öbür bilgileri içeren data tabanını,

k) Kontrat: Organize YEK-G piyasasında, muhakkak bir yenilenebilir güç kaynağına ait YEK-G dokümanını eşleşilen fiyat üzerinden teslim alma yahut teslim etme yükümlülüğü doğuran mukaveleyi,

l) Şura: Güç Piyasası Düzenleme Heyetini,

m) Kurum: Güç Piyasası Düzenleme Kurumunu,

n) Merkezi uzlaştırma kuruluşu: YEK-G sistem kullanıcıları ortasındaki ilgili mevzuat ile belirlenen, mali süreçleri yürütmek üzere kullanılan, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa nazaran merkezi takas kuruluşu olarak yetkilendirilen kuruluşu,

o) Merkezi uzlaştırma kuruluşu mutabakatı: Piyasa İşletmecisi ile merkezi uzlaştırma kuruluşu ortasında imzalanacak ve tarafların teminat idaresi ve ödemelere ait vazife ve sorumluluklarını içeren muahedeyi,

ö) Merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı mutabakatı: Piyasa İşletmecisi tarafından hazırlanarak, YEK-G sistem kullanıcıları ile merkezi uzlaştırma kuruluşu ortasında teminat idaresi ve nakit takas hizmetlerine ait olarak imzalanacak olan muahedeyi,

p) Yinelenmiş sayım: Kayıt bilgi tabanında yer alan bir hesapta bulunan YEK-G evrakına temel belgelendirilebilir üretim ölçüsüne ait olarak 1 MWh ünite güç ölçüsü için birden fazla YEK-G evrakı ihraç edilmesi yahut bir YEK-G evrakının YEK-G sistem kullanıcıları tarafından birden fazla kere itfa emeliyle kullanılmasını,

r) Organize YEK-G piyasası: Piyasa İşletmecisi tarafından organize edilip işletilen ve YEK-G dokümanının piyasa iştirakçileri ortasında alış-satışının gerçekleştirildiği piyasayı,

s) Organize YEK-G piyasası iştirak muahedesi: Piyasa iştirakçilerinin organize YEK-G piyasasına iştirakine ve Piyasa İşletmecisinin organize YEK-G piyasası işletimine ait şart ve kararların yer aldığı standart muahedeyi,

ş) Piyasa İşletmecisi: Güç Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,

t) Piyasa iştirakçisi: Lisans sahibi hükmî bireylerden bu Yönetmelik kapsamında organize YEK-G piyasası iştirak mutabakatını imzalayan hukukî kişiyi,

u) PYS: DUY kapsamında tanımlanan Piyasa İdare Sistemini,

ü) Hür tüketici: Şura tarafından belirlenen elektrik gücü ölçüsünden daha fazla tüketimi bulunduğu yahut iletim sistemine direkt bağlı olduğu yahut organize sanayi bölgesi hukuksal kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek yahut hükmî kişiyi,

v) Tedarikçi: Elektrik gücü ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketi,

y) Transfer: YEK-G dokümanının kayıt data tabanında yer alan hesaplar ortasında transfer edilmesi maksadı ile Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilen elektronik evre sürecini,

z) Yordam ve Temeller: YEK-G Sistemi ve Organize YEK-G Piyasası İşletim Yordam ve Asılları,

aa) Üretim periyodu bitiş tarihi: Yenilenebilir güç kaynaklarından rastgele bir uzlaştırma periyodunda üretilen elektrik gücünün içinde bulunduğu ilgili fatura periyodunun son günü saat 24:00’ı,

bb) YEK-G ikili muahedesi: YEK-G sistem kullanıcıları ortasında özel hukuk kararlarına tabi olarak YEK-G dokümanının alınıp satılmasına dair yapılan ve Heyet onayına tabi olmayan ticari muahedeyi,

cc) YEK-G ikili muahede piyasası: YEK-G sistem kullanıcıları ortasında, YEK-G evrakının elektrik gücü ile birlikte yahut güçten bağımsız olarak alış-satışının Şura onayına tabi olmayan ticari muahedeler yoluyla gerçekleştirildiği piyasayı,

çç) YEK-G sistem kullanıcısı: Lisans sahibi hukukî bireylerden bu Yönetmelik kapsamında Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen YEK-G sistemine katılmak üzere YEK-G sistemi iştirak mutabakatını imzalayan hükmî kişiyi,

dd) YEK-G sistemi: Bu Yönetmelik kapsamında oluşturulacak sisteme kayıtlı üretim tesislerinde üretilen elektrik gücü için YEK-G dokümanının ihraç edilmesini, transferini, tüketiciler lehine itfa edilmesini, ilga yahut iptal süreçlerini içeren ve Piyasa İşletmecisi tarafından yönetilen sistemi,

ee) YEK-G sistemi iştirak mutabakatı: YEK-G sistem kullanıcılarının YEK-G sistemine iştirakine ve Piyasa İşletmecisinin YEK-G sistem işletimine ait şart ve kararların yer aldığı standart muahedeyi,

ff) YEK-G sistemi iştirak taahhütnamesi: YEK-G sistem kullanıcılarına ilişkin bir üretim tesisinin tıpkı takvim yılı için; YEK-G sistemi dışında gücün niteliğine dair bilgi vermeyi amaçlayan başka sertifika piyasalarına faal kayıtlı olmadığına ve YEK-G sisteminde ilgili üretim tesisinin iştirak statüsü pasife alınma süreci gerçekleştirildikten sonra gücün niteliğine dair bilgi vermeyi amaçlayan başka sertifika piyasalarına kayıtlı olabileceğine dair ilgili YEK-G sistem kullanıcısı tarafından Piyasa İşletmecine verilen taahhütnameyi,

gg) YEK-G uzlaştırma: YEK-G sisteminin ve organize YEK-G piyasasının işletilmesinden doğan alacak ve borç meblağlarının hesaplanması, geçmişe dönük düzeltme yapılması, hesaplamaya ait itirazların kıymetlendirilmesi ve ilgili alacak-borç bildirimlerinin hazırlanması süreçlerini,

ğğ)Yenilenebilir güç kaynak garanti evrakı (YEK-G belgesi): Tüketiciye tedarik edilen elektrik gücünün muhakkak bir ölçüsünün yahut oranının yenilenebilir güç kaynaklarından üretildiğine dair ispat sağlayan ve ihraç edilen, her biri 1 MWh elektrik üretimine tekabül eden elektronik belgeyi,

hh) Yenilenebilir güç kaynak garanti piyasası (YEK-G piyasası): YEK-G sistem kullanıcıları ortasında, YEK-G dokümanının elektrik gücü ile birlikte yahut elektrik gücünden bağımsız olarak alış-satışının gerçekleştirildiği YEK-G ikili mutabakatı piyasası ile piyasa işletim lisansına sahip merkezi bir aracı hukukî kişilik tarafından organize edilip işletilen organize YEK-G piyasasını,

ıı) Yenilenebilir güç kaynakları (YEK): Hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dahil), dalga, akıntı gücü ve gel-git üzere fosil olmayan güç kaynaklarını,

ii) Yeşil tarife: Elektrik Piyasası Kanununun 17 nci hususunun dördüncü fıkrası kapsamında, yenilenebilir güç kaynaklarının desteklenmesi emeliyle Konsey tarafından belirlenen tarifeyi,

söz eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen ve birinci fıkrada yer almayan tarif ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki mana ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ KISIM

YEK-G Evrakı ve YEK-G Sistemi, Taraflar, Tarafların Hak ve Yükümlülükleri

YEK-G dokümanı ve sistemine ait temeller

HUSUS 5 – (1) YEK-G dokümanı; tedarikçiler tarafından tüketicilere tedarik edilen elektrik gücünün muhakkak bir ölçüsünün yahut oranının, yenilenebilir güç kaynaklarından üretildiğinin ve bu elektrik gücünün kaynak cinsinin tüketiciye ispat ve ifşa edilmesi ile YEK-G dokümanlarının ticaretinin yapılabilmesi emelleriyle Piyasa İşletmecisi tarafından ihraç edilir.

(2) YEK-G sistemi aşağıda belirtilen genel asıllar çerçevesinde işletilir:

a) YEK-G sisteminde, YEK-G evrakı ihraç kuruluşu Piyasa İşletmecisidir.

b) Piyasa İşletmecisi YEK-G sistemi ile kayıt data tabanını kurmak, işletmek ve yönetmek ile yükümlüdür.

c) YEK-G dokümanı, yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı lisanslı üretim tesislerinde üretilen belgelendirilebilir üretim ölçüsü dikkate alınarak ve ilgili üretim lisansı sahibi hükmî bireyler tarafından talep edilmesi halinde ihraç edilir.

ç) Her 1 MWh belgelendirilebilir üretim ölçüsü için 1 (bir) adet YEK-G dokümanı ihraç edilir.

d) YEK-G dokümanı, yenilenebilir güç kaynaklarından üretilen elektrik gücünün üretim devri bitiş tarihinden itibaren 12 ay mühletle geçerlidir.

e) İhraç edilecek her bir YEK-G dokümanı Türkçe ve İngilizce olarak Yordam ve Asıllarda belirtilen bilgileri içerir.

YEK-G sistem kullanıcıları ve piyasa iştirakçileri

HUSUS 6 – (1) YEK-G sistem kullanıcıları, Piyasa İşletmecisiyle YEK-G sistemi iştirak mutabakatı imzalamış ve 9 uncu hususta belirtilen kayıt süreçlerini tamamlamış olan;

a) Üretim lisansı sahibi,

b) Tedarik lisansı sahibi,

hükmî şahıslardan oluşur.

(2) YEK-G sistem kullanıcılarından organize YEK-G piyasasında süreç yapmak isteyen hükmî şahıslar ayrıyeten Piyasa İşletmecisi ile organize YEK-G piyasası iştirak mutabakatı imzalar.

(3) Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamındaki üreticiler YEK-G sistem kullanıcısı olamaz.

(4) Birebir takvim yılı içinde YEK-G sistemi dışında gücün niteliğine dair bilgi vermeyi amaçlayan öbür sertifika piyasalarına etkin kaydı olan bir üretim tesisi için YEK-G sisteminde üretim tesisi kayıt süreci gerçekleştirilmez.

(5) Birden çok kaynaklı elektrik üretim lisansı sahipleri, tesiste kullanılan güç kaynaklarının tamamının yenilenebilir olması halinde, YEK-G sistemine ve organize YEK-G piyasasına katılabilir.

YEK-G sistem kullanıcıları ve piyasa iştirakçilerinin hak ve yükümlülükleri

HUSUS 7 – (1) Tedarikçiler, tüketiciler lehine gerçekleştirecekleri YEK-G evrakı itfa sürecine ait konuları, tüketici ile gerçekleştirecekleri kontratlarda belirtmekle yükümlüdür. Kontratlarda YEK-G dokümanı ihracına temel ilgili yenilenebilir güç kaynak çeşidi ya da tipleri, YEK-G dokümanının mühleti ile Tarz ve Temellerde düzenlenen öteki kararlara de yer verilir.

(2) Tedarikçiler, tüketicilere ifşa ile yükümlü oldukları YEK-G dokümanlarını tüketimleri nispetinde ispat etmek ve belgelemekle yükümlüdür.

(3) YEK-G sistem kullanıcıları, YEK-G ikili mutabakat piyasasında gerçekleştirdikleri YEK-G dokümanı ticaretini Piyasa İşletmecisine bildirmekle yükümlüdür.

(4) YEK-G sistem kullanıcıları ve piyasa iştirakçileri, YEK-G sistemi ile organize YEK-G piyasasının işletilmesi ile ilgili olarak Kurum yahut Piyasa İşletmecisi tarafından istenebilecek her türlü bilgi ve belgeyi vaktinde ve gerçek bir formda vermekle yükümlüdür.

(5) Vazifeli tedarik şirketleri, yeşil tarifeyi tercih eden tüketicilere tedarik ettikleri elektrik gücünün yenilenebilir güç kaynaklarından üretildiğinin ispatını sadece organize YEK-G piyasasından temin ettikleri YEK-G evrakının itfası ile sağlayabilir ve bunu tüketicilerin faturalarına özel bir işaret koymak suretiyle ifşa eder. Yeşil tarifeye ait tüketici faturalarına ek edilecek işaretin standardı Kurum tarafından belirlenir. Bu kapsamda itfa edilen YEK-G evrakı için Kurum tarafından düzenlenen tarifelere ek olarak tüketiciden ayrıyeten bir fiyat alınmaz.

(6) Üretim lisansı sahibi hukukî şahıslar, sahip oldukları yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı üretim tesislerine ait kayıt sürecini gerçekleştirebilmek için YEK-G sistemi iştirak taahhütnamesini Piyasa İşletmecisine sunmakla yükümlüdür. YEK-G sistemi iştirak taahhütnamesine ters hareket edildiğinin tespiti halinde ilgili hukuksal kişinin YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasasında süreç yapması engellenir. Kelam konusu ihlal, Piyasa İşletmecisi tarafından Kuruma raporlanır ve Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde süreç tesis edilir.

(7) YEK-G sistem kullanıcıları ve piyasa iştirakçileri, Yönetmelik ve ilgili mevzuat kararları çerçevesinde gerçekleştirdikleri faaliyetlerini YEK-G sistemine ve/veya organize YEK-G piyasasına ziyan vermeyecek ve ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacak formda yürütmek ile yükümlüdür.

Piyasa İşletmecisinin hak ve yükümlülükleri

UNSUR 8 – (1) YEK-G sisteminin işletilmesi kapsamında; YEK-G evraklarının ihraç edilmesi, YEK-G dokümanı ve YEK-G sistem kullanıcılarına ait kayıt data tabanının oluşturulması ve yönetilmesi ile ihraç edilen YEK-G evraklarının ilgili hesaplara yönelik transfer, iptal, itfa ve ilga edilmesine ait süreçlerin yürütülmesi yetkisi Piyasa İşletmecisine aittir.

(2) Piyasa İşletmecisi;

a) YEK-G evraklarının ticaretinin gerçekleştirilmesini teminen organize bir YEK-G piyasası kurar ve işletir.

b) YEK-G sistemi ile organize YEK-G piyasasının muteber bir formda işlemesini temin için gerekli piyasa yazılım ve donanım altyapısını ve bilgi tabanını kurar.

c) YEK-G sistemi ile organize YEK-G piyasasını tüm iştirakçilere karşı rekabet ortamına uygun olarak eşit, tarafsız ve şeffaf bir formda işletir ve kelam konusu piyasaların bu Yönetmeliğin gayeleri dışında kullanılmasının önüne geçmek için gerekli tedbirleri alır.

ç) Organize YEK-G piyasası işletiminde iştirakçilerin risklerini yönetmek üzere piyasa iştirakçilerinden teminat almak ve temerrüt halinde gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

d) YEK-G sistemi ile organize YEK-G piyasasının işletilmesi kapsamında Kurum tarafından istenebilecek her türlü bilgi ve belgeyi vaktinde ve gerçek bir halde vermek zorundadır.

(3) Piyasa İşletmecisi yinelenmiş sayımı önlemek için YEK-G sistemi dışında gücün niteliğine dair bilgi vermeyi amaçlayan öbür sertifika piyasalarını dikkate almak suretiyle gerekli tüm tedbirleri alır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

YEK-G Sistemine İştirak, YEK-G Evrakı İhracı ve Uygulama Asılları

YEK-G sistemine iştirake ait süreçler

HUSUS 9 – (1) YEK-G sistemine iştirak sağlamak isteyen lisans sahibi hukuksal bireylerin Piyasa İşletmecisine kayıt yaptırmaları ve Piyasa İşletmecisi kayıt data tabanında hesap açtırmaları zaruridir. İlgili hükmî bireylerin kaydının yapılabilmesi için;

a) DUY’un ilgili hususlarına nazaran hukuksal kişilik kaydını tamamlamış olması,

b) Üretim lisansı sahibi hukukî bireylerin, portföyünde yer alan üretim tesislerinin en az birinin yahut bir ünitesinin kabulünün yapılmış olması ve müracaat yaptığı an prestijiyle kendisi ile bağlı uzlaştırmaya temel veriş-çekiş ünitelerine ait kayıtlarını tamamlamış olması,

c) YEK-G sistemi iştirak mutabakatı imzalaması,

ç) Yenilenebilir kaynaktan güç üreten üretim tesisi kaydı için YEK-G sistemi iştirak taahhütnamesini imzalaması,

d) Tarz ve Temellerle belirlenen öteki yükümlülüklerini yerine getirmiş olması,

temeldir.

(2) Yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı lisanslı üretim tesislerinden gerçekleştirdikleri elektrik gücü üretimleri için YEK-G evrakı ihraç etmek isteyen YEK-G sistem kullanıcılarının, bu üretim tesislerini YEK-G sistemine her bir takvim yılı için kaydetmeleri zaruridir. Kayıt sürecinin gerçekleştirilebilmesi için tesisin PYS’de ilgili YEK-G sistem kullanıcısı ismine kayıtlı olması ve ilgili tesis için YEK-G sistemi iştirak taahhütnamesinin imzalanmış olması gerekir. Yıl içerisinde YEK-G sistemi iştirak statüsü pasife alınan üretim tesisleri, birebir takvim yılı için tekrar YEK-G sistemine katılamaz.

(3) Kayıt süreçleri ile ilgili olarak müracaat yolu, talep edilecek bilgi ve evraklar, müracaatların kıymetlendirilmesi, müddetler, kayıtların güncellenmesi, kayıtların pasife alınması ve YEK-G sistem kullanıcılarının yükümlülükleri ile kayıt sürecine ait başka konular Yordam ve Temellerde düzenlenir.

(4) Bu husus ve Yöntem ve Temellerde tanımlanan kayıt sürecinin tamamlanmasını müteakip, ilgili YEK-G sistem kullanıcısına Piyasa İşletmecisi tarafından kayıt bilgi tabanında hesap açılması suretiyle YEK-G sistemine iştirak sağlanmış olur.

YEK-G dokümanı ihracı

HUSUS 10 – (1) Elektrik gücü üretimini yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı olarak gerçekleştiren ve YEK-G sistem kayıt sürecini tamamlamış olan lisanslı üretim tesisi sahibi hükmî şahısların bu üretim tesislerinde üretilen belgelendirilebilir üretim ölçüsü için YEK-G evrakı ihraç talebinde bulunmaları halinde, DUY kapsamındaki sonuncu uzlaştırma bildiriminin yayımlanma tarihinden itibaren Adap ve Temellerde belirtilen müddet içerisinde, ilgili fatura periyodu için Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G dokümanı ihraç edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan müracaatlarda, DUY kapsamındaki geçmişe dönük düzeltme süreçlerine ait kararlar de dikkate alınır.

(3) Piyasa İşletmecisi tarafından ihraç edilen YEK-G dokümanları, kayıt bilgi tabanında yer alan ve YEK-G evrakı ihraç talebinde bulunan ilgili üretim lisansı sahibi hükmî bireye ilişkin hesaba aktarılır.

(4) YEK-G dokümanı ihracı için Piyasa İşletmecisine yapılacak müracaat yolu, talep edilecek bilgi ve dokümanlar, müracaatların kıymetlendirilmesi, mühletler ve YEK-G evraklarının ihracına ait öbür konular Tarz ve Temellerde düzenlenir.

YEK-G dokümanına ait uygulama asılları

HUSUS 11 – (1) YEK-G dokümanı ticareti, YEK-G sistem kullanıcıları ortasında olmak kaydıyla;

a) Güç tedarikinden bağımsız olarak organize YEK-G piyasasında,

b) Güç tedariki ile birlikte yahut güç tedarikinden bağımsız olarak YEK-G ikili muahede piyasasında,

gerçekleştirilebilir.

(2) YEK-G sistem kullanıcıları; tedarikçisini seçmemiş olanlar dahil olmak üzere özgür tüketiciler ismine güç tedariki ile birlikte yahut güç tedarikinden bağımsız olarak Piyasa İşletmecisine YEK-G evrakı itfa bildiriminde bulunabilir.

(3) Misyonlu tedarik şirketleri kendi portföyleri içerisinde yer alan ve yeşil tarifeden yararlanan tüketicilere düzenlenen tarife kapsamında tedarik ettiği enerjiyi YEK-G evrakları ile kanıtlamakla yükümlüdür.

(4) Vazifeli tedarik şirketleri, yeşil tarife kapsamındaki YEK-G dokümanlarını yalnızca organize YEK-G piyasasından temin eder.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Organize YEK-G Piyasasına Ait Kararlar

Organize YEK-G piyasasına ait genel kararlar

HUSUS 12 – (1) Organize YEK-G piyasasına ait süreçler aşağıdaki genel kararlar çerçevesinde yürütülür:

a) Organize YEK-G piyasasında eşleşmeler, tekliflerin teklif defterinde yer aldıktan çabucak sonra eşleşebileceği ve ticari sürecin gerçekleşebileceği daima ticaret formülü ile gerçekleşir.

b) Daima ticaret metodunda açılacak kontratlar seans müddetince süreç görür.

c) Seans, seans mühletleri, süreç görecek kontratlar, kontratların açılış ve kapanış vakitleri, kontratlara teklif verme müddetleri ve piyasaya ait başka süreçler Adap ve Asıllarda düzenlenir.

ç) Organize YEK-G piyasasında sonuçlandırılan her bir süreçte Piyasa İşletmecisi ilgili piyasa iştirakçisine taraftır.

Organize YEK-G piyasası teklifleri

HUSUS 13 – (1) Piyasa iştirakçileri, Piyasa İşletmecisi tarafından açılan kontratlara Tarz ve Temellerle belirlenen teklif tiplerine nazaran teklif sunabilir.

(2) Kontratlara sunulan tekliflerde bulunması mecburî konular, Yordam ve Temellerde düzenlenir.

(3) Organize YEK-G piyasasına sunulan tüm tekliflerin yapısı ve öbür gerekli tüm bilgiler Tarz ve Asıllarla belirlenerek Piyasa İşletmecisi tarafından PYS aracılığıyla piyasa iştirakçilerine bildirilir.

(4) Piyasa iştirakçilerinin organize YEK-G piyasasında sürece açılan kontratlar için tekliflerini bildirmeleri, tekliflerin güncellenmesi, iptal edilmesi, askıya alınması, teklif defterinde sıralanması ile tekliflere ait başka konular Yordam ve Temellerde düzenlenir.

Organize YEK-G piyasası tekliflerinin eşleşmesi ve ticari süreç onayı

HUSUS 14 – (1) Piyasa iştirakçilerinin organize YEK-G piyasasına sundukları tekliflerin etkin olarak kaydedilmesinin akabinde tekliflerin eşleştirilmesine ait süreçler aşağıda belirtilen biçimde yürütülür:

a) Teklifler, her bir kontrat çeşidi için kendi içlerinde başka ayrı kıymetlendirilir.

b) Birebir kontratlar için verilen tekliflerden, en yeterli fiyatlı teklif önceliklidir.

c) Birebir kontratlar için verilen eşit fiyatlı tekliflerden, birinci evvel kaydedilen teklif önceliklidir.

ç) Alış teklifi için fiyatı en yüksek olan, satış teklifi için fiyatı en düşük olan teklifler teklif defterinde en uygun fiyatlı teklif olarak gösterilir.

d) Eşleşme fiyatı, eşleşen tekliflerden birinci kaydedilen teklifin fiyatıdır.

(2) Eşleşen teklifler en güzel fiyatlı teklif sırasından çıkarılır ve Piyasa İşletmecisi, ilgili piyasa iştirakçilerine ticari süreç onaylarını PYS üzerinden bildirir. Kısmen eşleşme olması durumunda, eşleşmemiş kalan ölçü, seans müddetince teklif defterinde yer alır.

Organize YEK-G piyasasında tekliflerin ve süreçlerin iptali

HUSUS 15 (1) Sürece taraf olan en az bir piyasa iştirakçisinin başvurusu üzerine yahut resen Piyasa İşletmecisi tarafından;

a) Piyasa İşletmecisinden kaynaklı bilgisayar, yazılım yahut başka teknolojik altyapılardan kaynaklanan kusurların ortaya çıkması durumunda,

b) Piyasa bozucu yahut haksız menfaat elde etmeye yönelik teklif ve süreçlerin tespit edilmesi durumunda,

ilgili tekliflerin ve/veya gerçekleşen süreçlerin tamamı yahut bir kısmı iptal edilir.

(2) İptal ve/veya öteki süreçlere ait iptal münasebeti ve/veya gerekli bilgilendirme PYS aracılığıyla piyasa iştirakçilerine duyurulur.

Organize YEK-G piyasası kapsamında arıza ve bakım prosedürleri

HUSUS 16 – (1) Piyasa İşletmecisinin piyasa faaliyetlerinin yürütülmesinde kullandığı bilgisayar, yazılım yahut başka teknolojik altyapılarda süreçlerin sağlıklı bir formda sürdürülmesini engelleyecek nitelikte sorun oluşması, PYS’de bakım yapılması yahut Piyasa İşletmecisinin kullandığı irtibat sınırlarının kesilmesi durumunda PYS arıza ve bakım prosedürleri uygulanır.

(2) Piyasa İşletmecisi; PYS’nin arızalanması, PYS’de bakım yapılması halinde bu Yönetmelik kararları doğrultusunda tamamlanması gereken süreçlerin belirlenen müddette tamamlanamayacağının ortaya çıkması durumunda süreçlerin tamamlanabilmesi için yeni müddetler belirler yahut ilgili kontratı askıya alır. PYS arıza prosedürlerinin sona erme vakti Piyasa İşletmecisi tarafından organize YEK-G piyasası iştirakçilerine duyurulur.

(3) Piyasa İşletmecisi ve her bir piyasa iştirakçisi, PYS arıza yahut bakım prosedürlerinin geçerli olduğu durumlarda derhal ulaşılabilecek en az bir kişi belirler ve bu kişinin bağlantı bilgilerini birbirine sağlar.

(4) Piyasa İşletmecisi PYS’nin arızalanmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. PYS arıza prosedürlerinin yürütülmesi sonucunda ortaya çıkan ek maliyetlerden ve ziyanlardan Piyasa İşletmecisi sorumlu tutulamaz.

Organize YEK-G piyasasında itiraz süreci

HUSUS 17 – (1) Organize YEK-G piyasası iştirakçileri, ticari süreç onaylarına ait bildirimlerde yalnızca Piyasa İşletmecisi kaynaklı yanılgı bulunması durumunda Tarz ve Temellerde belirtilen müddetlerde itirazda bulunabilir. İtirazlar yalnızca kusurun Piyasa İşletmecisinden kaynaklanması durumunda kabul edilir. İtirazların kabul yahut reddedilmesi ile itiraz sonucu yapılacak düzeltmelere ait konular Metot ve Asıllarda düzenlenir.

(2) Yapılan itiraz, piyasa iştirakçisinin ödeme ve öbür yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Kendisine tanınan mühlet içinde itirazda bulunmayan piyasa iştirakçisi, ticari süreç onaylarını tüm içeriğiyle birlikte kabul etmiş sayılır. Yapılan ticari süreç onayları, itiraz mühletinin tamamlanmasından sonra içerdikleri ölçüler çerçevesinde kontrat niteliği kazanır.

(3) Bir kontrata ait birden çok sayıda itiraz olması durumunda, Piyasa İşletmecisi itirazları kıymetlendirerek itirazın bu Yönetmelikle belirlenen asıllara karşıtlık içerdiğine dair önemli kuşku oluşması halinde ilgili kontratı askıya alır ve piyasa iştirakçilerine gerekli duyuruyu yapar.

BEŞİNCİ KISIM

Mali Konulara Ait Kararlar

Piyasa İşletmecisinin sorumlulukları

UNSUR 18 – (1) Piyasa İşletmecisi;

a) Merkezi uzlaştırma kuruluşunun belirlenerek iştirakçilerin bu konuya ait olarak bilgilendirilmesinden,

b) Teminat ve ödeme süreçlerinin yürütülmesi hedefiyle Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen merkezi uzlaştırma kuruluşunun tüm taraflarca kullanılabilmesi gayesiyle, merkezi uzlaştırma kuruluşu ile muahede yapılmasından,

c) Piyasa iştirakçilerinin sunması gereken teminat fiyatlarının hakikat formda hesaplanmasından,

ç) Piyasa iştirakçilerinin, sunmaları gereken teminat meblağları hakkında nizamlı ve yanlışsız halde bilgilendirilmesinden,

d) Piyasa İşletmecisi ismine sunulan elektronik teminat mektuplarının elektronik olarak korumasından ve kendisine sunulan elektronik teminat mektupları hakkında merkezi uzlaştırma kuruluşunun bilgilendirilmesinden,

e) Merkezi uzlaştırma kuruluşunun, piyasa iştirakçilerinin sunmakla yükümlü oldukları teminat fiyatları ve alacakları/borçları hakkında, sistemli ve yanlışsız formda bilgilendirilmesinden,

f) Her bir iştirakçinin mevcut teminat fiyatı ile sunmakla yükümlü olduğu teminat fiyatını karşılaştırarak, gerekmesi halinde ilgili piyasa iştirakçisine PYS üzerinden ve/veya merkezi uzlaştırma kuruluşu aracılığıyla teminat tamamlama davetinde bulunulmasından,

g) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan teminat idaresi ve nakit takas hizmetine ait olarak, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından alınacak olan hizmet bedeline ait oranlar ile merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan TL cinsinden nakit teminatların nemalandırılması hizmeti karşılığında tahsil edilecek olan fon idare komitesi oranının piyasa iştirakçilerine duyurulmasından,

ğ) Kendi nam ve hesabına, merkezi uzlaştırma kuruluşunda gerekli hesapların açılmasından,

h) Alacağın periyodu kontratları kapsamında yapılacak ödemeler ile ilgili olarak merkezi uzlaştırma kuruluşunun vaktinde ve yanlışsız formda bilgilendirilmesinden,

ı) Elektronik sistemlerinde yapacağı planlı bakım ve güncellemeler hakkında evvelce merkezi uzlaştırma kuruluşunun bilgilendirilmesinden,

sorumludur.

Piyasa iştirakçilerinin sorumlulukları

HUSUS 19 – (1) Piyasa iştirakçileri;

a) Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen merkezi uzlaştırma kuruluşunda kendi namına, teminat ve ödemelere ait süreçlerin gerçekleşmesine yönelik olarak teminat ve nakit hesabının vaktinde ve hakikat biçimde açılmasından,

b) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulacak olan elektronik teminat mektubu dışındaki başka teminatları saklama ve nakit takas hizmetine ait merkezi uzlaştırma kuruluşu iştirakçi muahedesinin imzalanmasından,

c) Piyasa İşletmecisi tarafından fatura ödeme süreçlerinin yürütülmesi maksadıyla aracı bankalarda, kendi namına, ödemelere ait süreçlerin gerçekleşmesine yönelik olarak nakit hesabının vaktinde ve gerçek formda açılmasından,

ç) Piyasa İşletmecisi tarafından kendilerine bildirilen faturalara ait olarak ödemelerin vaktinde ve hakikat bir halde yapılmasından,

d) Piyasa İşletmecisi namına sunmaları gereken teminat fiyatının bu Yönetmelikte yer alan ilgili hususlar yeterince sunulmasından,

e) Ödeme yükümlülüklerini teminat altına almak için Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen merkezi uzlaştırma kuruluşunda, isimlerine açılmış olan teminat hesaplarına, Piyasa İşletmecisi tarafından bildirilen ölçüdeki teminatın vaktinde yatırılmasından,

f) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan teminat idaresi ve nakit takas hizmetine ait olarak kendilerinden talep edilen hizmet bedelinin merkezi uzlaştırma kuruluşuna vaktinde yatırılmasından,

sorumludur.

Merkezi uzlaştırma kuruluşunun sorumlulukları

HUSUS 20 – (1) Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasası ile ilgili olarak belirlenen merkezi uzlaştırma kuruluşu;

a) Teminat süreçleri ile fatura ve temlik ödemelerinin, vaktinde ve gerçek bir halde gerçekleştirilmesi için Piyasa İşletmecisi, piyasa iştirakçileri ile bağlantısı sağlayacak olan alt yapının kurulması ve kurulan sistemin işletilmesi, gerektiğinde gereksinim duyulan geliştirilmelerin yapılmasından,

b) Piyasa İşletmecisi ismine sunulan elektronik teminat mektubu dışındaki öteki teminatların kabulü ve korumasından,

c) Teminatlara ait gerçekleşen süreçlerin izlenmesinden,

ç) Piyasa İşletmecisinin, piyasa iştirakçilerinin teminat hesaplarında gerçekleştirilen süreçler ve mevcut teminat düzeyi hakkında vaktinde ve gerçek biçimde bilgilendirilmesinden,

d) Bir piyasa iştirakçisinin organize YEK-G piyasasına ait olarak sunmuş olduğu teminat fiyatının, ilgili iştirakçinin sağlaması gereken teminat düzeyinin altına düşmesi durumunda, ilgili piyasa iştirakçisine sunması gereken teminat fiyatına ait teminat tamamlama daveti bildiriminin yapılmasından,

e) Temerrüde düşen piyasa iştirakçisine ait temerrüt faizinin hesaplanması ve buna ait olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

f) Piyasa iştirakçileri tarafından ödenmesi gereken hizmet bedelleri ve fon idare kurulları hakkında piyasa iştirakçilerinin bilgilendirilmesinden,

g) Teminat ve ödeme süreçlerinin yürütülmesi maksadına yönelik olarak Piyasa İşletmecisi ile merkezi uzlaştırma kuruluşu mutabakatının imzalanmasından,

ğ) Piyasa iştirakçilerinin elektronik teminat mektubu dışındaki başka teminatlarını saklama, teminat idaresi, nemalandırma ve nakit takas hizmetine ait merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı mutabakatının imzalanmasından,

h) Teminat idaresi, fatura ve temlik ödemelerine ait gerçekleşen süreçlerle ilgili olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

ı) Piyasa İşletmecisi tarafından, piyasa iştirakçilerine ait olarak kendilerine gönderilen iştirakçi bazındaki ticari süreçler ve teminat kullanımı üzere ticari sır niteliğindeki bilgi ve dataların üçüncü şahıslarla paylaşılmamasından,

i) Piyasa İşletmecisi dışında yetkili merciler tarafından merkezi uzlaştırma kuruluşuna gelen haciz, iflas ve önlem süreçlerinde gerekli süreçlerin uygulanması ve Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

j) Teminat olarak kabul edilecek menkul değerlerin değerleme katsayılarının Piyasa İşletmecisinin uygun görüşüyle belirlenmesi ve uygulanmasından,

k) Elektronik sistemlerinde yapacağı planlı bakım ve güncellemeler hakkında en az on gün evvelce Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

l) Nakit takası, tahsilat, teminat idaresi ve gibisi iş ve süreçlerin, bu Yönetmelik ve öteki ilgili mevzuatta belirtilen gün ve saatlerde yerine getirilmesinden,

m) Piyasa İşletmecisi tarafından kendisine bildirilen temliknameler kapsamındaki ödemelerin gerçek bir biçimde yapılmasının takibinden ve yapılan ödemelere ait olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

sorumludur.

(2) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından teminatlar ve fatura ödemelerine ait olarak kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir halde arızalanması ve ilgili mevzuat doğrultusunda tamamlanması gereken süreçlerin bildirilen müddet zarfında tamamlanamayacağının ortaya çıkması durumunda, alınan önlemler ve teklifler hakkında merkezi uzlaştırma kuruluşu, Piyasa İşletmecisini acilen bilgilendirir ve bu arızanın acilen çözümlenmesi için her türlü önlemi alır.

(3) Piyasa iştirakçileri tarafından TL cinsinden sunulan nakit teminatlar en yeterli uğraş aslı ile nemalandırılır. Nemalandırmaya ait yordam ve asıllar merkezi uzlaştırma kuruluşunun yasal sorumluluğunda olup kelam konusu nemalandırma süreci günün piyasa şartlarına nazaran en yeterli çaba gösterilmek suretiyle merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından gerçekleştirilir. Nema meblağı, fon idare komitesi, banka ve sigorta muameleleri vergisi ve yasal yükümlülükler düşülerek ilgili piyasa iştirakçisi hesabına bir sonraki iş günü aktarılır.

(4) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan teminat saklama ve nakit takas hizmetine ait olarak, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından alınacak olan hizmet bedeline ait oranlar ile fon idare komitesi oranı piyasa işletmecisinin görüşü alınarak ve merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından belirlenerek iştirakçilere duyurulur. Bu oranlarda değişiklik olması durumunda, Piyasa İşletmecisi değişen oranları, bu oranların geçerlilik tarihinden en geç bir ay evvel PYS aracılığıyla yayınlar.

(5) Piyasa iştirakçisinin, kelam konusu aylık hizmet kurulunu bildirim tarihini takip eden altı iş günü içerisinde ödememesi durumunda uygulanacak kararlar merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı mutabakatında yer alır.

Teminatlara ait genel asıllar

HUSUS 21 – (1) Piyasa İşletmecisi, piyasa iştirakçilerinden organize YEK-G piyasası süreçleri kapsamında, bu piyasada gerçekleştirdikleri süreçlere ilişkin ödemelerine ait oluşabilecek mali risklere dair teminat alır. Piyasa iştirakçileri tarafından, kelam konusu ödemelerin Yordam ve Asıllarda belirtilen müddetlerde yapılmaması durumunda, kelam konusu fatura ödemeleri için ilgili piyasa iştirakçisinin teminatına başvurulur.

(2) Teminat yükümlülüğü, teminat çeşitleri, teminat olarak kabul edilecek kıymetler, teminat süreçleri ve teminat fiyatlarının hesaplanmasına ait konular Adap ve Temellerde düzenlenir.

(3) Piyasa İşletmecisi teminat ve ödemelerin yürütülmesi süreçlerini merkezi uzlaştırma kuruluşu aracılığı ile yerine getirir. Piyasa İşletmecisi ve merkezi uzlaştırma kuruluşu ortasında yapılan merkezi uzlaştırma kuruluşu mutabakatıyla, merkezi uzlaştırma kuruluşunun misyon ve sorumlulukları belirlenir.

(4) Piyasa iştirakçileri, Yöntem ve Asıllarda belirtilen teminat olarak kabul edilebilecek değerlerden oluşan elektronik teminat mektubu dışındaki tüm teminatlarını merkezi uzlaştırma kuruluşuna, elektronik teminat mektuplarını Piyasa İşletmecisine sunar.

(5) Merkezi uzlaştırma kuruluşu nezdinde Piyasa İşletmecisi ismine iştirakçi bazında piyasa faaliyetlerine ait bulundurulan teminatlar emeli dışında kullanılamaz, haczedilemez, rehnedilemez, idari mercilerin tasfiye kararlarından etkilenmez, iflas masasına dahil edilemez ve üzerlerine ihtiyati önlem konulamaz.

Uzlaştırma bildirimleri

UNSUR 22 – (1) Uzlaştırma hesaplamaları sonucunda YEK-G sistem kullanıcılarının her fatura periyodu için Piyasa İşletmecisine ödeyecekleri ya da Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistem kullanıcılarına ödenecek fiyatları içeren uzlaştırma bildirimleri, Adap ve Asıllarda belirlenen adap ve müddetlerde YEK-G sistem kullanıcılarına duyurulur.

(2) Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa iştirakçilerine duyurulan, YEK-G sistemine ve organize YEK-G piyasasına ait uzlaştırma bildiriminde taban olarak aşağıda belirtilen kalemler yer alır:

a) İştirakçinin YEK-G dokümanı satış ölçüsü ve alacak dökümü.

b) İştirakçinin YEK-G dokümanı alış ölçüsü ve borç dökümü.

c) Fatura ödemelerine ait gecikme artırımı kalemleri.

ç) İştirakçilere tahakkuk ettirilecek piyasa işletim fiyatı.

d) YEK-G düzeltme kalemi.

(3) Piyasa iştirakçilerinin uzlaştırma bildirimlerinde tespit ettikleri yanılgılara ait itirazların bildirim mühletleri, itirazların kıymetlendirilmesi, itiraz sonucu ve resen yapılacak düzeltmelere ait konular Tarz ve Temellerde düzenlenir.

Faturalama süreçleri

HUSUS 23 – (1) YEK-G sistem kullanıcılarının Piyasa İşletmecisine ödeyecekleri ya da Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistem kullanıcılarına ödenecek fiyatlara ait faturalarda bulunacak taban fatura kalemleri, faturaların düzenlenme müddetleri, fatura bildirim tarihi, faturalara istinaden borç/alacak bilgilerinin merkezi uzlaştırma kuruluşuna bildirimi, tahakkuktan vazgeçme hududu ile faturalara ait öteki konular Yol ve Asıllarda düzenlenir.

Ödemeler ve tahsilat

UNSUR 24 – (1) YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasası faaliyetleri kapsamında iletilen faturaların bedelleri ile merkezi uzlaştırma kuruluşuna yapılacak hizmet bedelleri Yol ve Asıllarda belirtilen müddetler içerisinde ödenir.

(2) Piyasa İşletmecisi, merkezi uzlaştırma kuruluşu ve YEK-G sistem kullanıcılarının ödemelerine ait yükümlülükleri, ödemelerde merkezi uzlaştırma kuruluşu ve aracı banka kullanılmasına ait konular, ödemelerde teknik sorunlar oluşması durumunda yapılacak bilgilendirmeler ve uygulanacak arıza prosedürleri Yordam ve Asıllarda düzenlenir.

Fatura ödemelerinin yapılmaması

UNSUR 25 – (1) YEK-G sistem kullanıcılarının, faturadan kaynaklanan net borcunun, Adap ve Asıllarda belirtilen mühlet içerisinde ödenmeyerek temerrüte düşülmesi halinde, ödenmesi gereken fiyata temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi oranı, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Adabı Hakkında Kanunun 51 inci hususuna nazaran belirlenen faiz oranıdır. Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından günlük olarak hesaplanan temerrüt faizi fiyatlarının aylık toplamları faturaya temel bedel olarak kabul edilir. Temerrüt faizine ait bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme artırımı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu prestijiyle ilgili YEK-G sistem kullanıcısının faturasına yansıtılır. Piyasa İşletmecisinin YEK-G sistem kullanıcılarına ödeme yapmaması durumunda da Piyasa İşletmecisine bu fıkra kararları uygulanır.

(2) Piyasa iştirakçileri, sunması gereken YEK-G teminatı fiyatlarının üzerinde TL cinsinden nakit teminatının bulunması ve sunması gereken toplam meblağın üzerinde olan teminat meblağının yahut piyasa iştirakçileri özgür cari hesabında bulunan paranın ilgili fatura bildirimine ait piyasa iştirakçileri borcunu karşılayacak düzeyde olması durumunda, piyasa iştirakçileri borcu, sunması gereken fatura süreç teminatı fiyatlarının üzerindeki TL cinsinden nakit teminattan otomatik olarak karşılanır ve piyasa iştirakçileri temerrüde düşmez.

(3) YEK-G sistem kullanıcısının, kelam konusu fatura bedelini, Yol ve Temellerde belirtilen müddet içerisinde ödememesi durumunda, YEK-G sistem kullanıcısının ayrıyeten bir ihtara gerek olmaksızın temerrüde düştüğü kabul edilir. Temerrüde düşen piyasa iştirakçisine ait, yasal yollar gizli kalmak üzere aşağıdaki süreçler yapılır:

a) Organize YEK-G piyasası kapsamında faaliyetlerine devam etmesine müsaade verilmez ve YEK-G sisteminde süreç yapma yetkisi kaldırılır.

b) Piyasa iştirakçisinin Metot ve Temeller uyarınca yatırmış olduğu teminat, temerrüde düşülen borç meblağı kadar merkezi uzlaştırma kuruluşu yahut Piyasa İşletmecisi tarafından kullanılarak borçlarına mahsup edilir.

c) YEK-G sistem kullanıcısı hakkında acilen Kuruma bilgi verilir ve mevzuata uyulmaması kapsamında Elektrik Piyasası Kanununun 16 ncı hususu çerçevesindeki gerekli yaptırımlar Kurum tarafından başlatılır.

ç) Bu fıkra kapsamında ilgili süreçlerin uygulandığı YEK-G sistem kullanıcısı hakkında tüm piyasa iştirakçilerine PYS aracılığıyla bilgi verilir.

(4) Ödemeler ve teminatlara ait yükümlülüklerin belirtilen müddetler içinde Piyasa İşletmecisi ve merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir formda arızalanması ve merkezi uzlaştırma kuruluşuyla ilgili olan arızaların Piyasa İşletmecisine geçerli sebeplerle raporlanması halinde, Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistem kullanıcısına temerrüt faizi uygulanmaz.

(5) YEK-G sistem kullanıcılarına uygulanacak minimum temerrüt matrahı ve minimum temerrüt faizi meblağı Piyasa İşletmecisi tarafından PYS aracılığıyla duyurulur. Taban temerrüt matrahının altındaki fiyatlara temerrüt cezası uygulanmaz.

(6) Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen organize toptan elektrik piyasalarına ait olarak DUY 132/E unsurunun beşinci fıkrası ile 132/İ hususunun yedinci fıkrası kapsamında ve organize toptan doğal gaz satış piyasasına ait Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Adap ve Asıllarının 10.7.6. hususu kapsamında haklarında süreç tesis edilen YEK-G sistem kullanıcılarının YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasasında faaliyette bulunması, bu Yönetmelik ile Tarz ve Asıllarında yer alan düzenlemeler uyarınca kısmen yahut büsbütün engellenebilir.

(7) Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen yahut yan hizmetler piyasası hariç olmak üzere mali uzlaştırma ile başka mali süreçleri yürütülen piyasalara ait fatura ödeme yükümlülüklerini ve bu Yönetmelik kapsamındaki teminat yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde temerrüt hali sona erer.

ALTINCI KISIM

Çeşitli ve Son Kararlar

Piyasa İşletmecisi tarafından alınacak fiyatlar

UNSUR 26 – (1) Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistemi ile organize YEK-G piyasasının işletimine ait YEK-G sistem kullanıcıları ve piyasa iştirakçilerinden alınacak piyasa işletim fiyatları her yıl Konsey tarafından onaylanarak ilan edilir. İlgili fiyatların belirlenmesine ve tahsiline ait kararlar 22/12/2015 tarihli ve 29570 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Bildirimde düzenlenir.

Zaman ve temlik

HUSUS 27 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklerle ilgili olarak yapılan periyot, temlik ve taşınır rehinleri Piyasa İşletmecisine karşı karar söz etmez. Bu Yönetmelik kapsamındaki alacak ve haklar ise lakin Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen konulara uygun olarak ve Piyasa İşletmecisinden onay almak kaydıyla rehin ve temlik edilebilir.

Raporlama

HUSUS 28 – (1) YEK-G sistemi ile organize YEK-G piyasasının işletilmesine ait Şura tarafından onaylanacak bilgiler Piyasa İşletmecisi tarafından Şeffaflık Platformunda yayımlanır.

Tarz ve Asıllar

UNSUR 29 – (1) YEK-G sisteminin ve kayıt bilgi tabanının kurulması, işletilmesi ve yönetilmesi ile organize YEK-G piyasasının işletimine ait konular ile tüketicilere tedarik edilen elektrik gücünün ifşa ve ispat yükümlülüğüne ait konular, Şura tarafından onaylanarak yürürlüğe giren YEK-G Sistemi ve Organize YEK-G Piyasası İşletimi Tarz ve Temellerinde belirlenir.

Yeşil tarife kapsamında YEK-G dokümanı itfa süreçleri

SÜREKSİZ UNSUR 1 – (1) 1/8/2020 tarihinden organize YEK-G piyasasının faaliyete geçeceği tarihe kadar yeşil tarifeden yararlanan tüketicilerin tüketimleri sebebiyle itfa edilecek YEK-G evrakları, ilgili periyotta portföyünde yer aldıkları vazifeli tedarik şirketleri tarafından YEK-G sisteminin işletmeye girmesini müteakip toplu olarak en geç bir ay içerisinde itfa edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında itfa edilecek YEK-G dokümanları, Piyasa İşletmecisi tarafından bir kereye mahsus olmak üzere Elektrik Üretim Anonim Şirketi mülkiyetindeki yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı üretim santrallerinden ihraç edilir ve ilgili vazifeli tedarik şirketinin hesabına fiyatsız olarak transfer edilir.

Yürürlük

UNSUR 30 – (1) Bu Yönetmelik 1/6/2021 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

UNSUR 31 – (1) Bu Yönetmelik kararlarını Güç Piyasası Düzenleme Kurumu Lideri yürütür

You may also like