Çürük olduğunu gizleyene mahpus cezası var!

İzmir’de 30 Ekim’de gerçekleşen ve 15 vilayette hissedilen zelzelede 115 kişi hayatını kaybederken, 23 kişinin tedavisi ise sürüyor. 6.6 …

By

İzmir’de 30 Ekim’de gerçekleşen ve 15 vilayette hissedilen zelzelede 115 kişi hayatını kaybederken, 23 kişinin tedavisi ise sürüyor.

6.6 büyüklüğündeki zelzele sonrası arama kurtarma faaliyetlerinin sona ermesiyle birlikte bölgede yıkılan binaların enkazları da kaldırıldı.

Yıkılan binalar için ortaya atılan kolon kesme ve yanılgılı üretim argümanları üzerine ortalarında müteahhitlerin de olduğu 9 kişi geçtiğimiz günlerde gözaltına alınırken, şüphelilerden 7’si ise çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak cezaevine konuldu.

Mevzuyla ilgili yenisafak.com’a konuşan hukukçular ise; yanlışlı ve eksik gereç kullanımından kaynaklı mümkün bir zelzelede yahut farklı bir nedenden dolayı binalarda meydana gelebilecek yıkımlara ait sorumluluğun üretimi üstlenenlerde olduğunun altını çizerken, zelzeleden sonra yıkılan binalarda meydana gelen vefat ve yaralanma olaylarında taksirle öldürme yahut taksirle yaralama hatalarının kelam konusu olacağını belirterek alınacak cezayı işaret ediyor.

SORUMLULAR ORTAYA ÇIKARILMALI

İzmir sarsıntısı sonrasında, tıpkı sokakta bulunan birtakım binaların yıkıldığının kimilerinin ise tek bir çatlak dahi olmadan sarsıntısı atlattığının görüldüğünü, o yüzden bu durumun sebeplerinin tüzel olarak incelenmesi ve varsa sorumluların ortaya çıkarılması gerektiğine dikkat çeken Avukat Burak Alcan, ”Deprem sebebiyle yıkılan binalara ait müteahhitlerin ve varsa öteki sorumluların cezai ve türel sorumluluklarının doğması, kelam konusu binaların hukuksal normlara tam uygun formda yapılmamış olmasına bağlıdır. Binanın inşa edilmesinden sonra ise fenni kurallarına ziyan verecek karşıtlıkların meydana getirilmiş olması ise farklı bir sorumluluğu gündeme getirmektedir.” dedi.

EKSPER İNCELEMESİ YAPILMALI

Zelzele sonucunda meydana gelen ziyandan müteahhidin ve ilgililerin sorumluluğunun lakin kusurları oranında kelam konusu olabileceğine de değinen Alcan, ”Eğer bina yapıldığı devir itibariyle yasal yükümlülüklere uygun materyal ve teknikle, yapı ruhsatına uygun olarak inşa edilmişse, inşa faaliyetini yerine getirenler bakımından itina yükümlülüğüne karşıtlıktan bahsedilemeyecek ve ceza sorumluluğu gündeme gelmeyecektir. Bunun tespiti için yıkılan binalar üzerinde uzman incelemesi yaptırılarak, binada kullanılan gereçlerin ve tekniğin yeterliliği araştırılmalı, fiilin gerçekleştiği tarihteki yapı inşa mevzuatının gereklilikleriyle karşılaştırılmalıdır.” diye konuştu.

YAPILDIĞI DEVRİN KAİDELERİ GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMALI

Binanın inşası bakımından eksik görülen konuların tayininin, binanın inşasının gerçekleştiği devrin teknikleri ve yasal yükümlülükleri çerçevesinde araştırılması gerektiğine de vurgu yapan Alcan kelamlarını şöyle sürdürdü;

”Burada binanın inşası sırasında vazife alanların ceza sorumluluğunu gündeme getirecek konu, ilgili vazifelinin gerekli ihtimamı göstermemesi ve bu özensizliğin sonucun, yani binanın yıkılmasına katkı sağlaması, yani sonuç bakımından nedensel bir tesir göstermesidir. Münasebetiyle, şayet binanın üretiminde bir kusur var ise salt binanın imali sırasında misyon almak ceza sorumluluğunu gündeme getirmeyecek, yerine getirilmeyen, eksik bırakılan konunun sonucun gerçekleşmesine katkısı araştırılarak sorumlular belirlenecektir.”

HERKES KUSURU ORANINDA SORUMLU OLACAK

Bina yükümlülüklere uygun inşa edilmesine karşın, sonradan binanın inşasının akabinde binanın sıhhatine tesir edecek faaliyetlerin gerçekleştirilmesinin (örneğin işyeri tadilatı sırasında taşıyıcı kolonların kesilmesi) de, şayet binanın yıkılmasına katkı sağlamışsa ceza sorumluluğunu gündeme getireceğinin altını çizen Alcan, bu durumun binanın imali sırasındaki kusurlarla birleşmesi halinde her sorumlunun meydana gelen sonuçtan kusuru oranında sorumlu olacağını kaydetti.

ZORLAYAN SEBEP KAPSAMINA GİRMEZ

Sarsıntı sebebiyle binalardaki yıkılmaların sonucunda meydana gelen can kaybı ve yaralanmaların zorlayıcı sebep kapsamında değerlendirilmesinin de kelam konusu olmayacağının altını çizen Alcan, ”Zira bir binanın inşası sırasında, binanın sağlamlığı bakımından temel alınan en kıymetli dışsal tesir sarsıntıdır. Münasebetiyle zelzele belli bir şiddete kadar, binanın üretimi sırasında dikkate alınan bir ihtimal olduğundan, yalnızca sarsıntının gerçekleşmesi nedeniyle sorumluluğun ortadan kalktığını tez etmek mümkün değildir.” dedi.

TAKSİRLE ÖLDÜRMEDEN CEZA ALACAK

Üstte bahsedilen bilgilerin ışığında sarsıntıdan sonra yıkılan binalarda meydana gelen vefat ve yaralanma olaylarında “taksirle öldürme yahut taksirle yaralama” kabahatlerinin kelam konusu olacağını ve bu cürmün da TCK unsur 85 kapsamında düzenlendiğini söz eden Alcan sorumlulara ait verilebilecek cezalara ait şu halde konuştu;

”Madde 85 uyarınca; “(1) Taksirle bir insanın vefatına neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar mahpus cezası ile cezalandırılır.(2) Fiil, birden fazla insanın vefatına ya da bir yahut birden fazla kişinin mevti ile birlikte bir yahut birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan on beş yıla kadar mahpus cezası ile cezalandırılır.”

Son olarak zelzelenin meydana gelmesi ile binanın imal tarihi ortasında epeyce uzun bir vakit farkının olması kelam konusu olduğunda zamanaşımı sebebiyle sorumluların akıbetlerinin nasıl olacağı konusu da hayli mühimdir. Bu mevzu ile ilgili Yargıtay 9. Ceza Dairesi 2001/ 2636 E., 2001/ 2900 K., 19.11.2001 tarihli içtihadında “Deprem nedeniyle bina yıkılmasında hata tarihi, binanın yıkıldığı tarihtir” diyerek zamanaşımı konusuna açıklık getirmiştir. Bu prestijle Yargıtay şayet bina yıkılmışsa kabahat tarihi de binanın yıkıldığı tarihtir diyerek tartışmalara son noktayı koyduğunu söz etmek gerekir.

SATTIĞI YAHUT KİRALDIĞI MESKENİN ÇÜRÜK OLDUĞUNU GİZLEYENE 5 YILA KADAR MAHPUS

Öte yandan İzmir zelzelesi sonrası gündeme gelen tezler biri ise yıkılan binalardan kimilerine ilişkin çürük raporu olmasına yönelik oldu. Kelam konusu binalarda rapor olmasına karşın alım, satım ve kiralama yapılmaya devam edildiği ortaya çıktı.

Hususla ilgili konuşan ve meskeninin çürük olduğunu bilmesine karşın bu durumu gizleyerek meskenini satan ya da kiraya veren kişinin de TCK Md. 157 dolandırıcılık hatası kapsamında sorumlu olacağını lisana getiren Alcan, ”Madde 157- (1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun yahut oburunun ziyanına olarak, kendisine yahut diğerine bir fayda sağlayan şahsa bir yıldan beş yıla kadar mahpus ve beş bin güne kadar isimli para cezası verilir.” Sonuç itibariyle hileli bir aksiyon ile konutunun aslında çürük olduğunu bilmesine karşın bu kıymetli bilgiyi gizleyerek yapılan hileli satışı hukuk sistemi müdafaa altına almayacaktır.” dedi.

Kenan Biter

You may also like