Bakan Koca’dan İmamoğlu’nun argümanlarına yanıt

Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca, Koronavirüs Bilim Konseyi Toplantısı’nın akabinde basın toplantısı düzenliyor. İşte Bakan Koca’nın …

By

Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca, Koronavirüs Bilim Konseyi Toplantısı’nın akabinde basın toplantısı düzenliyor.

İşte Bakan Koca’nın değerlendirmelerinden öne çıkan noktalar:

İşte Bakan Koca’nın değerlendirmelerinden öne çıkan noktalar:

Kovid pandemisine yol açan virüs insanlığın birinci sefer karşılaştığı bir virüs. Tanıdıkça çaba stratejiimiz ve tedavi algoritmalarımız da değişebiliyor. Yeni test metotları ortaya çıkabiliyor. Bu, dünyada da bu biçimde seyrediyor. Bir ülkenin çok fayda gördüğünü ileri sürdüğü tedaviyi bir diğer ülke etkisiz ilan edebiliyor. Bilinmezliklerin yanında firmaların, tanıtımların da bu dinamikte rol aldığını görmezden gelemeyiz.

Ülkeler sosyoekonomik seviyeler, geçmiş deneyimleri ve imkanlarına nazaran virüsle gayret ediyor. Birçok ülkenin tersine Türkiye sıhhat sistemi pandemiyi sürpriz olarak karşılamadı. Ülkemizde hastalık görülmesi üzerine ağır bir çaba devrine girdik.

ÜLKE KAYNAKLARI SEFERBER EDİLDİ

Hastanede elektik hadiselerin elenmesi, acil durum hastaneleri yapılıp devreye alınması, müspet hadiselerin izolasyonu, yaşlı ve genç nüfusun sokağa çıkışının sonlandırılması, seyahat kısıtlamaları, uzaktan eğitim başta olmak üzere çok sayıda önlemi hayata geçirdik. Hayat Meskene Sığar taşınabilir uygulamasını geliştirerek riskli bölge ve bireyleri takip etmeye başladık. Teşhis kiti, esirgeyici materyal, ilaç ve teneffüs aygıtı temini ve üretim kapasitesinin artırılması için bütün ülke kaynaklarını seferber ettik. Teknolojik eser imal ettik.

Kendi aşımızı üretmek için bilim adamlarımıza her türlü takviyesi sağladık. Yaygın bir temaslı taraması, filyasyon ağı oluşturduk. Valilerimizin ve belediyelerimizin takviyesiyle oluşturulan motorize gruplar salgın denetiminde değerli rol üstlendi.

TÜRKİYE DÜNYADA FARK YARATTI

İzolasyondaki bireylerin tertipli takibi yapıldı, yapılmaya devam ediyor. Türkiye yaygın filyasyon yapılması, ülke genelinde standart tedavi protokollerini uygulanması üzere hizmetler bakımından dünyada fark yarattı.

Ulaşımın arttığı Kurban Bayramı sonrası Anadolu’da süratli bir artış yaşadık. Konya, Kayseri, Gaziantep, Batman, Van, Muş, Hakkari ve Ankara’da yüzde 100’ü geçen artışlarımız oldu. Eksiklerimizi, kusurlarımızı, ihmal ettiklerimizi ayrıntısına kadar tespit etmeye çalıştık. Hem merkezi idare hem de mahallî idarecilerimiz üzerlerine düşeni yaptı. Alınan önlemler sayesinde artış kısa vakitte denetim altına alındı.

Test sonuçlarının hızlandırılması, tedaviye erken başlama, filyasyon gruplarının artırılıp filyasyon mühletinin kısaltılması üzere bilinen önlemlerin yanında hastanelerimizde ağır bakım yataklarını artırdık.

Mahallinde yaptığımız müdahalelerle hasta sayılarında dramatik düşüşler sağlandığını, hastanelerimizin yükünün hafiflediğini gördük. Bu önlemlerle hayatı kısıtlamadan, sokağa çıkma kısıtlılığı üzere yasaklayıcı tedbirler almadan olumlu sonuçlar alabildik.

HADİSELER SİSTEMİMİZDE KAYITLI

Temmuzdan sonra test yaptığımız kümenin özelliği nedeniyle yalnızca semptomlu hastaları bildirdiğimizi tabir etmek için bilgi tablomuzda hasta kavramını kullanmayı tercih ettik. İleri sürülen savların tersine verdiğimiz bilginin hakikat anlaşılmasını sağladık. Hayati risk taşıyan ağır olaylarımızın sayısını paylaşmayı tercih ettik.

Sıhhat işçimizin insan üstü uğraşla çalışmasına yol açan hastaneye yatma durumunda kalan hastalardır. Bu yüzden hasta ve ağır hasta sayılarımızı her gün kamuoyuyla paylaştık. Sıhhat sistemimize temel yükü bunlar oluşturuyor. Fakat görüyorum ki vatandaşımız müspet çıkan, konutunda takip edilen, izolasyonda tutulan olayların hepsinden haberdar olmak istiyor. Bu hadiselerle ilgili her türlü bilgi sistemimizde kayıtlı.

GÜNLÜK HADİSELER DA TABLOYA GİRİYOR

Filyasyon gruplarımızın tespit ettiği temaslılar da anlık olarak sistemimize işlenmektedir. Güvenlik güçlerimiz, kamu kurumlarımız, okullarımız, belediyelerimiz dahil bu sisteme erişip sorgulama yapabilmektedir. Testi olumlu olanlar ve bunların temaslılarını HES kodu üzerinden sorgulamak mümkündür.

Laboratuvar altyapısı kâfi olan bütün sıhhat kuruluşlarımızı yetkilendirdik. Önümüzdeki günlerde kapasitemizi 200 binli sayıların üzerine çıkaracağız. Test kapasitemizin geldiği nokta ve test siyasetimizin revizyonu konusu Bilim Şurası’nda gündem oldu. Artık açık test siyasetine geçtiğimiz söylenebilir. Semptom göstermeyen müspet olayları da günlük tabloda vermeyi düşünüyoruz.

Pandemi seyrini daha uygun anlayabilmek, sıhhat sisteminin verdiği cevabı daha uygun kavrayabilmek, rehavete düşmemek için dikkatimizi günlük hasta sayılarına ve ağır hasta sayılarına odaklanmamızı tavsiye ederim. Dünyaya paralel olarak ülkemizde de 16 farklı aşı çalışması yapılmaktadır. Aşı adayları geliştirmeye çalışan nadir ülkelerden biriyiz.

TÜRK AŞISINDA İKİNCİ DOZ İÇİN TARİH VERDİ

44 gönüllüye uygulama yapıldı. Şu ana kadar önemli bir yan tesir görülmedi. İkinci doz aşılama 26 Kasım-14 Aralık tarihleri ortasında yapılacak.
Nisan ayında birinci aşımıza kavuşmayı ümit ediyorum. 15 aşı da desteklenmeye devam edilmektedir. Aşı konusunda çalışma yapan bütün bilim adamlarımızı ayrım yapmaksızın destekliyoruz. Bu ortada da Çin ve Almanya kaynaklı aşıların ülkemizde çalışmaları yapıldığını paylaşıyoruz.
Bu ülkeden aşıya kavuşacağımız düşünüyorum. Risk kümelerini kademeli olarak aşılamayı düşünüyoruz.

Halihazırda 100 bini aşkın olumlu olay ömür uğraşı veriyor. Dünyada birinci tepenin yaşandığı nisan ayında günlük yeni olay 80 bin civarında iken kasım ayında 660 bini aştı. İstanbul, İzmir, Bursa üzere vilayetlerimizde başlayan artış trendi neredeyse bütün ülkeye yayılmış durumda. Bu artışı göğüsleyebilmiş durumda isek de gidişatı azaltabilmek için radikal önlemlere başvurmamız kaçınılmaz olmuştur.

Geçen hafta bir dizi kısıtlayıcı kararlar yürürlüğe kondu. Evvel Anadolu vilayetlerimizde, akabinde yüklü olarak ülkemizin Batı yakasında artışlar oldu. İstanbul, Bursa, İzmir üçüncü tepeyi yaşıyorlar. Geçen hafta sayın Cumhurbaşkanımızca açıklanan önlemlerin etkisin yakından takip ediyoruz. İstanbul dahil birtakım vilayetlerimizde kısmi bir düşüş başladıysa da şimdi kesin bir yargıya varmak güç.

Toplumda itimat sarsıcı polemiklerle harcayacak vaktimiz olmadığını düşünüyorum. Bu kadar önemli bir durum varken mazeret üretmeksizin önlemleri almak vaktidir. Gece gündüz bütün gücümüzle uğraş verdiğimiz test laboratuvarlarımızın, seferber olduğumuz bir devirdeyiz.

KENTLER TEK TEK AÇIKLANDI

Hatay, Adana, Osmaniye, Mersin, Artvin, Edirne, Samsun, Kırklareli, Tokat, Trabzon, Aydın, Zonguldak, Ordu… Çanakkale’de yüzde 50 ile yüzde 100 ortasında artışlar oldu. Antalya, Düzce, İzmir, Manisa ve Tekirdağ bu sona yaklaştı. Altyapımızın gücü yanında her kapasitenin de bir sonu vardır. Hiç kimse kendini çaba sorumluluğu taşımaktan uzak görmesin. Hiç kimse ‘Hasta olursam sıhhat çalışanlarını tedavimi nasıl olsa yapar’ kolaycılığına düşmesin.

Sıhhat çalışanımızın ailelerinin yanına döndüğünde yorgunluktan onlara ayıracak vakti kalmadığını unutmayalım. Sıhhat ordumuz yıllık müsaadelerini bile kullanamamaktadır. Onlara dayanak verelim, kalabalıklardan uzaklaşalım, eş-dost-akraba ziyaretlerini erteleyelim. Yasakları beklemeden hayatımızı tanzim edelim.

Her bir daire bir ili gösteriyor. dörde bölünmüş olan bu tablonun sol üst boşluğuna ağırlaştığını görüyoruz. Yani bilhassa Türkiye’de olayların bütün vilayetlerde neredeyse arttığını, ortalamanın üzerinde önemli bir artış olduğunu, Mersin, Edirne, Kocaeli, Bursa, Kırşehir, Hatay, Osmaniye, Adana’nın yüksekliğini gösteren, pnömani oranının düştüğünü hepsinde gördüğümüz, tedaviyle her geçen zatürre oranını düştüğünü görüyoruz. Lakin hadise oranının bütün vilayetlerde artışta olduğunu söyleyebilirim.

ZATÜRRE ORANI DÜŞTÜ

İlaçların kullanımıyla birlikte zatürre oranlarımızın ne kadar düştüğünü görmüş oluyoruz. Doluluk oranlarına baktığımızda, İstanbul’da ağır bakım doluluk oranı yüzde 70’lere dayanmış durumda. Bu oranın epeyce yükseldiğini, yer yer kimi hastanelerimizde ağır bakım sorunu yaşandığını görüyoruz.

Ankara’da ise servis doluluk oranı 62.3, ağır bakım doluluk oranı 75.4. Ankara’da da ağır bakım doluluk oranının arttığını görmüş oluyoruz. Yüzde 25 yatağın boş olduğu manasına geliyor lakin bu boşluğun yalnızca Covid hastaları için kullanılmayacağını bilelim. Zira kimi öteki hastalıkların da tedavisini yapıyoruz. Bursa misal bir ilimiz. Yüzde 75.8 doluluk oranı, servis doluluk oranı 64.2. Bursa’da kent hastanesinin varlığı var olan hastayı tedavi etmede büyük kolaylık sağlamakta. Bursa’da bilhassa son üç günden bu yana azalış devrine girdiğini söyleyebilirim.

BUGÜNKÜ HADİSE SAYISI: 28 BİN 351

29 Temmuz’dan bu yana neredeyse her gün ağır hasta sayısının arttığını biliyoruz. Son 3.5 aydan bu yana ağır hasta sayımızda artış 8 kata yakın oldu. Hatta 9 kat… Vefat sayımız 168 bugün, en yüksek vefat sayımız.

Bugün hadise sayısı olarak da 28 bin 351. Toplam olayımız bugün prestijiyle 28 bin 351. Toplam günlük olay sayısı, yani müspet olan herkes, artı hasta sayısı olarak da ayrıyeten bu sütunu devam ettirmeyi düşünüyoruz.
Yarından itibaren görmüş olacağız.

AŞI ÇALIŞMALARI NE DURUMDA

Dünyada faz 3 çalışmasına geçmiş oldukça aşı oldu. Toplamda 60 küsür aşının faz-1, faz-2 safhasında olduğunu, faz-3 safhasında da değerli ölçüde aşı oldu. Bu aşılardan 2 adedinin faz-3 çalışmaları Türkiye’de devam ediyor. Bir tanesi Pfeizer, bir tanesi de Snovak. İkisinin de faz çalışmaları devam ediyor. ikisinde de kıymetli, önemli yan tesirleri olmadığını söyleyebilirim. Erken periyotta uygulamaya geçecek aşılarla ilgili yakın takipteyiz.

Bir öteki aşı da Rusya’da geliştirilen aşı. O aşının da toksikoloji boyutuyla ilgili tamamlanması gereken bir durum kelam konusu idi. Yakın vakitte laboratuvarımızda çalışma başlamış olacak. Hasebiyle faz-3 çalışmasını devam ettirmek mümkün olacak.

Bu aşıların, yani vatandaşımıza uygun bulduğumuz aşının aktiflik ve güvenilirliğini önemsiyoruz. Faal ve emniyetli olduğunu bildiğimiz aşıları erken devirde tedarik ederek vatandaşımızla buluşturmak istiyoruz. Bizim bu periyotta Snovak dediğimiz inaktif aşıyla diyaloglarımız devam ediyor. Bir mukavele yapıldı. Aralık, ocak ve şubat ayında bir sorun olmazsa yapılan mukavele ile 50 milyon aşı için imza atıldı.

Aralık ayında taban 10 milyon olmak üzere, fakat 20 milyon hedefliyoruz. Ocak ayında 20 milyon. MRNA aşısı için de aralık ayında 1 milyon, devamında da 25 milyona kadar aşının verilebileceği halinde görüşmelerimiz devam ediyor. Rusya ve öbür aşılarla da irtibat halindeyiz. Kıymetli olan, çok erken devirde güvenilirliğini ve aktifliğini bildiğimiz aşılarla başlayalım istiyoruz.

Muhtemelen 11 Aralık üzere bu aşı takvimi başlanabilir diyebilirim, bir aksilik olmazsa. Yerli aşılarla ilgili inaktif olan 4 tane aşımız var. 1 tanesi faz çalışmasına geçti. 44 istekli vatandaşımıza yapıldı, rastgele bir sorun görülmedi. En geç nisan ayında uygulamaya geçeceğimizi düşünüyorum. Birden fazla yerli aşımız olacak.

YENİ KISITLAMALAR OLACAK MI?

Geçen hafta sonu başladı kısıtlamalar. Ortalama 2 hafta içerisinde sonucu kıymetlendirmek mümkün olur. Münasebetiyle şu an kıymetlendirmek için erken. Önümüzdeki hafta bu kısıtlamaların pandeminin seyrini nasıl etkilediğini görmüş olacağız. Ona nazaran de ek önlem alınıp alınmaması gerektiği teklif olarak sunulmuş olacak.

‘Biz hafta sonu 20 ile sabah 10 ortası sokağa çıkma yasağı olacak’ demiş olsaydık tıpkı algı olmazdı. Ancak aslında olan buydu. Bu, gerektiğinde daha da genişletilebilir. Gelecek hafta Bilim Konseyi’nde zati kıymetlendirmiş olacağız. Kıymetli olan vatandaşımızın ferdî olarak hassasiyetle uymaları gerektiğidir. Mecburî olmadıkça, konuttan mümkün mertebe çıkmamalıyız. Mesken ortamında bulaşların çok ağır olduğunu biliyoruz.

GRİP AŞISI NE DURUMDA?

Her ülke 1 yıl evvelce grip aşısının siparişini verir. Bu yıl dünyada grip aşısının arzı yüzde 20’yi geçmedi. Bizde ise geçen yıl 1.3 milyon grip aşısı tedarik etmiştik. Eczanelerden satışına müsaade verdiğimiz halde tüketilen grip aşısı sayı dozu 1 milyon 100 bin oldu.

Birçok ülke bizden farklı olarak grip aşısını daha ağır kullandı. Almanya 21 milyon tedarik etmişti, bu yıl 26 milyon sipariş verdi. Biz geçen yıl az kullandığımız için 2.3 milyon aşısı tedarik etmiş olduk. Yani bu yıl 2.3 milyon grip aşısı kullanıma hazır halde bizde. Şu ana kadar da grip aşılarının kimlere yapılması gerektiğiyle ilgili Bilim Konseyi en riskli kümeleri tespit ederek bu uygulamayı başlatmış olduk.

Birkaç gün içerisinde bunu daha da genişletmiş olacağız zannediyorum. 75 yaş ve üzerine uygulanmasını ek ettik. 1 hafta-10 gün içerisinde 60 yaşa kadar indirmiş olacağız.

(Türkiye Eczacılar Birliği’nin aşısıyla ilgili) Özetle, TEB’in bahsettiği aşıyı tedarik edeceğini söyleyen firma daha evvel bizimle irtibata geçen ve 11 dolar olarak teklif veren, TEB için de birebir periyotta 12 dolar teklif verip TEB’in de bize 29 Eylül prestijiyle 12 dolar olarak teklif ettiği aşı.. Ama devamında evraklar bu türlü bir aşının olmadığını beyan etti. Ortada bir aşı yoktu. Aşı var denerek siyasetin gereci yapıldı.

KORONAVİRÜS TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR

Nisan ayında zatürre oranımız yüzde 30’lara yakındı. Şu an zatürre oranımızın düştüğünü görüyoruz, yüzde 3.4. Bunun en büyük sebebi, evvelden ve erken periyotta kullanılan ilaçlar. Bu ilaçları bilhassa vatandaşımızın hassasiyetle uygulamasını söylemek istiyorum. Zatürre oranı birebir devam etmiş olsaydı hastanelerimiz bu yükü kaldıramazdı.

Vatandaşımızın yüzde 80’e yakının hafif geçirdiğini biliyoruz. Bu hastalıkta birinci 3-5 günün, hatta 6 günün hafif seyrettiğini; devamında 7.-8. gün daha çok akciğer tavrıyla kendisini gösterdiğini, şayet kötüleşirse bu ilacı al diye bir yaklaşımın yanlışsız olmadığını… En ufak bir grip-nezle gibisi belirtinin de Covid olabileceğini mutlak belirtelim. Geçer diye düşünmeden erken devirde ilaca erişmeye uğraş edelim. İlaçlarını kullanmaktan vazgeçmesinler vatandaşımız. Yoksa daha fazla hastamızı kaybedeceğimizi, ağır bakıma geçen hasta sayımızın artacağını söyleyelim.

TEST FİYATLARINDA TAVAN FİYAT

Bununla ilgili bir genelge yayınladık geçen hafta. Test siyasetinde PCR testini çalışabilir herkese bunu açmak istedik. Vakıf üniversiteleri artı özel kesim de dahil olmak üzere PCR testinin yapılabilirliğinin önü açtık. Genelgede çok net tanımladık: 250 liranın üzerinde bir alım kelam mevzusuysa, bunun iadesi… Tekrarı halinde gerektiğinde lisans iptali yapılacağını yazdık. Lisansın, ruhsatın iptal edileceğini vatandaşımız çok net bilsin.

28 bin 351, toplam olay sayısı. Hadise, PCR testi müspet olan herkes; belirtisi olsun olmasın. Yani hastaneye yatan, hasta diye tanımladığımız, bütün hastalar dahil olmak üzere testi olumlu olan herkes. Nitekim çok üzülüyorum. Benim vatandaşıma verdiğimin tamamının gerçek olduğunun altını çizmek istiyorum. Hadise sayısı altında olayları vermedik, hasta sayısı altında hastaları verdik.

İMAMOĞLU’NUN SAVINA CEVAP

Ölümlerle ilgili şunu söylemek istiyorum: Mart ayında pandemi başladığında baştan definlerle ilgili, özel defnedilmesi gerektiği, hatta özel mezarlık olması gerektiği, hatta torbalar durumu, bununla ilgili bir baş karışıklığı vardı. Bunun üzerine bir genelge yayınlamıştık ve demiştik ki olağan bulaşıcı olan hastalıklar üzere emsal halde defin yapılması gerektiğini belirtmiştik. Şu mevt evrakının sol üst kısmında ‘ölüm şekli’ muharrir. Altında da ‘ölüm nedeni’ muharrir.

Mevt hali, doğal bir mevt mü, isimli bir mevt mü belirlemek için konan ve bunu birinci doktorun işaretlediği kısım. Vefat nedeni ise ikinci bir doktorla doldurulan kısım. Ayrıyeten bulaşıcı hastalıklar kısmı var, marttan evvel çok da doldurulan bir kısım değildi. Enfeksiyon bulgusu olan her hasta buraya işlendi. Bu çok kıymetli. Yani akciğer kanseri, prostat kanseri, göğüs kanseri, lemfoma, lösemi üzere bir hastalığı olup enfeksiyonla kaybedilmeyen hasta mı var? Enfeksiyon bulgusu olmaya menenjit hastası, akciğer kanseri hastası mı var?

Zatürre de bu haneye işleniyor. Temel ikinci doktorun denetimiyle nedenini belirttiğimiz ikinci kısım var. Mevt sebebi Covid’se Covid, menenjitse menenjit yazılıyor. Bakanlık olarak biz yapmıyoruz, ikinci bir doktorun kontrolüyle yapılıyor. Enfeksiyon bulgusu olan her hasta Covid hastası mıdır? Herkes bu noktada bilhassa pandemi devrinde 83 milyon kişi ve yöneticiler olarak üzerine düşeni yapma konusunda uğraş içerisinde olmalı. Herkes icraata odaklanmalı.

Bilim Şuramız kimlere öncelikle yapılması gerektiği üzerinde çalışıyor. Sıhhat çalışanlarımızdan başlamak üzere riskli kümeler ve enfeksiyonu yayma potansiyeli yüksek olan bölümler. Sürücüler, berberler, kuaförler üzere hizmet dalı de yer yer devrede oluyor olacak.
Bu aşıyı yaparken biz vatandaşımızdan rastgele bir fiyat asla almayacağız. Aşının dünyada fiyatı aşağı üst aşikâr: 10, 12, 5-5.5 dolar.

You may also like