Aşıyı reddeden işinden atılabilir mi?

Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca, “Aşı mecburî olmayacak. Vatandaşımızı aşının tesirine ve güvenilirliğine ikna ederek aşılamak istiyoruz. Birinci …

By

Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca, “Aşı mecburî olmayacak. Vatandaşımızı aşının tesirine ve güvenilirliğine ikna ederek aşılamak istiyoruz. Birinci aşıyı sıhhat çalışanlarımızla birlikte ben olacağım” açıklaması yaptı.

Patronlar çalışanlarına corona virüs aşısı mecburiliği getirebilir mi?

Çalışan “corona virüs aşısını reddettiği” gerekçesiyle işten çıkarılabilir mi?

Aşıyı reddetmek patrona iş mukavelesini “haklı fesih” (tazminatsız) hakkı verir mi?

“Gönüllülük” temeline dayalı aşı için gün sayılırken, Hürriyet gazetesinden Oya Armutçu bugünkü yazısında bu sorualra karşılık aradı.

BOŞLUK VAR, YORUMA AÇIK

Salgın nedeniyle işçi-işveren ortasındaki işleyecek yeni hukuksal süreç, işyerinde aşı zaruriliği yoruma açık kalıyor. Zira dünya ve Türkiye orijinal bir durumla karşı karşıya. Global salgın (pandemi) durumunda aşının zarurî yapılacağı formunda bir yasal düzenlememiz yok. Hatta Anayasa Mahkemesi (AYM) mecburî aşıyı Anayasa’ya karşıt buldu ve ihlal kararı verdi. Mevzuatta düzenleme yapılması gerektiğini de ihlal kararında kayda geçirdi. Lakin ortadan geçen beş yıla karşın aşıyla ilgili bir düzenleme hala yapılmadı.

HUKUKÇULAR FARKLI GÖRÜŞTE

Birtakım hukukçulara nazaran işe alım ve devamda patron aşıyı zarurî tutulabilir. Aşıyı reddetmek “geçerli” hatta “haklı fesih” nedeni sayılarak, işten çıkarmaya kadar gidebilir.

Birtakım hukukçulara nazaran ise yasal boşluk ve AYM kararı var. Genel Hıfzıssıhha Kanunu’ndaki bulaşıcı hastalık listesinde Covid-19 yer almıyor. Bu nedenlerle patronun corona virüs aşısı mecburiliği getirmesi mümkün değil.

AVUKAT ALYANAK: GEÇERLİ FESİH NEDENİ OLARAK DÜŞÜNÜLEBİLİR

Ankara Barosu avukatlarından Görkem Alyanak’a sordum. Alyanak, patronun corona virüse karşı tüm önlemleri alıp aşıyı da sağlamasına karşın personelin aşıyı reddedip hastalanması, hastalık bulaştırmasını “iş güvenliğine aykırı” ve İş Kanunu’na nazaran “geçerli fesih” nedeni sayılabileceğini söyledi. Alyanak, “geçerli fesih”te “haklı fesih”ten farklı olarak ihbar, kıdem tazminatının kanundaki kararlar ışığında ödeneceğini vurguladı.

ÇALIŞAN CORONA VİRÜS NEDENİYLE İŞTEN AYRILABİLİR Mİ?

“Bir çalışan aşıyı reddeden iş arkadaşını münasebet gösterip ‘Hayatım riske girdi’ gerekçesiyle tazminatını alıp işten ayrılabilir mi?” sorusuna ise avukat Alyanak, İş Kanunu’nun 24/1-b bendi ışığında yanıtladı. Bu husus şöyle:

“İşçinin daima olarak yakından ve direkt buluşup görüştüğü patron veyahut öbür bir emekçi bulaşıcı yahut emekçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa, emekçi, müddeti makul olsun yahut olmasın, iş kontratını mühletin bitiminden evvel yahut bildirim mühletini beklemeksizin feshedebilir.”

Alyanak’a nazaran bu durumda, çalışanın çalıştığı ortamda daima olarak yakından ve direkt buluşup görüştüğü patron yahut diğer bir çalışanın koronavirüs üzere “işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulması” halinde emekçi, iş mukavelesini haklı sebeple feshederek, kıdem tazminatı talep edebilir. Alyanak, bu mevzuların yeni, tartışmalı ve yoruma açık olduğunu da belirterek, yargı kararları ile şekilleneceğini de vurguladı.

PERSONEL SAKINCALI BULUNURSA, PATRON TEDBİR ALMAZSA

Birtakım hukukçulara nazaran de Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) ve Sıhhat Bakanlığı kabulüne nazaran kanunda olmasa da koronavirüs “bulaşıcı hastalık” halinde yorumlanabilir. İş Kanunu kararları ışığında, “sağlık sebepleri” ile “iş güvenliği açısından tehlike oluşturması” halinde patrona tazminatsız ve derhal “haklı fesih” hakkı tanıyor. Emekçi, “tedavi olmayı kabul etmeyip karantinaya uymaması, aşı olmaması, işyerinde çalışmasında bulaş durumu nedeni ile sakıncalı bir hal oluşturduğunun sıhhat şurası raporu ile kanıtlanması halinde”, tazminatsız işten çıkarılabilir. Hastalığın bulaşmaması ve tedavisi için çalışanın aşı olmak istememesi, patronun sorumluluklarını yerine getirmesine pürüz teşkil edeceği için de “haklı fesih” yolu açılabilir. Tıpkı biçimde, iş sıhhatini ve güvenliğini sağlamaması durumunda öbür personeller de patrona karşı “haklı fesih” hakkını kullanabilir. Tazminat talep ederek işten ayrılabilir.

You may also like